Blog 91 - Herinneringen

 

Omdat we hoorden dat mijn ex-man was overleden in Suriname, en mijn schoondochter Roos graag babyfoto’s wilde zien van haar partner, mijn oudste zoon Nelson, keek ik in het oudste fotoalbum dat ik heb.

Een van de eerste foto’s in dat album is die van een goede vriend van mijn ex-man, Fricco, met zijn vrouw en zoontje. Mijn ex-man en Fricco waren samen als verstekeling vanuit Suriname naar Nederland gekomen.


Fricco was een bijnaam. Zijn vrouw heette Clarion. Na de scheiding is Fricco naar Suriname teruggegaan en heeft zich daar verdronken in de Surinamerivier.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Suriname_(rivier)


Clarion heb ik na haar en mijn scheiding nooit meer gezien en ik heb haar ook nooit kunnen opsporen via Facebook of LinkedIn of zo. Ze was vermoedelijk een paar jaar ouder dan ik.

 

Coevorden
Clarion vertelde mij eens dat zij in Coevorden was opgegroeid.

Dat interesseerde me, omdat ik als kind vier jaar in de buurt van die plaats heb gewoond.

Vanaf ons achtste of negende jaar fietsten mijn tweelingzus Rina en ik iedere zaterdag 8 kilometer heen en 8 kilometer terug langs het kanaal van De Krim naar Coevorden voor pianoles bij pianoleraar Co de Koning.


Coevorden is een oud vestingstadje aan de grens met Duitsland, vlak bij Emlichheim en niet ver van (Bad) Bentheim.


Voordat we pianoles kregen, hadden we een poosje les op het harmonium dat in ons huis stond. Omdat de pianolerares vond dat we wel aanleg hadden, besloten onze ouders een piano aan te schaffen en ons les te laten nemen in de dichtstbijgelegen grotere plaats. Dat was Coevorden.

Een keer kreeg Rina erge buikpijn op de weg terug naar ons dorp. Ondanks de pijn fietste ze de hele weg terug naar huis. Ze bleek een blindedarmontsteking te hebben en moest alsnog naar het ziekenhuis in Coevorden vervoerd worden voor een operatie.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Coevorden

Clarion
Maar we hadden het over Clarion. Dat is natuurlijk een aparte naam. Dat vond ik toen ook, maar ik had er nooit bij stilgestaan waar de naam vandaan kwam. Ik kende alleen de namen Clara en Clarie en had het idee dat ‘Clarion’ een soort variatie daarop was. Wel had de naam voor mij een associatie met klaroengeschal.


Pasgeleden heb ik ontdekt dat Coevorden in de oorlog te maken heeft gehad met een Operation Clarion. Op 22 februari 1945 werd een spoorbrug in Coevorden door de Britse luchtmacht gebombardeerd, omdat het een strategisch punt vormde voor het transport van olie en troepen naar Duitsland. Een binnenschip werd daarbij vernield en twee opvarenden raakten lichtgewond.

https://en.wikipedia.org/wiki/Operation_Clarion


Op 21 februari 1944 waren er ook al bommen afgeworpen op Coevorden, ditmaal door de Amerikaanse luchtmacht. Waarschijnlijk door de mist werden de bommen afgeworpen op Coevorden en niet op het nabijgelegen Duitse plaatsje Emlichheim, of de iets verder gelegen plaats Lingen.

Er kwamen 7 mensen om en er werd veel schade aangericht.


Blijkbaar behoort Coevorden dus ook tot de vele plaatsen in Oost-Nederland die aan het eind van de oorlog door de geallieerde luchtmacht zijn gebombardeerd, per abuis of gericht.

https://en.wikipedia.org/wiki/Operation_Clarion

 

Vernoemd
In ieder geval is het waarschijnlijk dat de ouders van Clarion haar naam hebben ontleend aan de naam van de luchtmachtoperatie van 22 februari 1945.


En zo komen de dood van mijn ex-man, jeugdherinneringen, de Tweede Wereldoorlog en een oude foto samen.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Blog 92 – Jeugdvriend

 

Ik weet niet wat huisgenoot W. vannacht gedroomd had, maar hij begon meteen toen hij wakker werd te zingen en zei toen:

Heer Halewijn sanc een liedekijn;  

Al wie dat hoorde wou bi hem sijn.

Die strofe komt uit een ballade uit de Middeleeuwen waar wij vroeger op school wel over hoorden.

Voor de volledige tekst kun je kijken op https://nl.wikipedia.org/wiki/Heer_Halewijn_zong_een_liedekijn

 

En meteen daarna zei huisgenoot:
“Of, zoals Wim P. altijd zei: Heer Halewino sanc een liedekino. Ik weet niet waarom hij dat ervan maakte.”

 

Wim P. was een schoolvriend van huisgenoot W. en sinds ik huisgenoot heb leren kennen, heeft hij het elk jaar zeker vier keer over zijn oud-klasgenoot. Veel en veel vaker dan over andere vrienden van vroeger.
Wim heeft een diepe indruk op hem gemaakt.

 

Dat komt denk ik omdat het zo’n aparte jongen was. Toen huisgenoot W. en ik jong waren, was het begrip autisme nog niet uitgevonden, maar Wim had duidelijke autistische kenmerken.

 

Kenmerken van autisme
Van internet kopieer ik hier kenmerken van autisme (bij volwassenen):

  • Maakt weinig oogcontact met anderen
  • Herkent non-verbale signalen niet altijd
  • Begrijpt dubbele boodschappen niet, neemt taal vaak letterlijk
  • Is overgevoelig of juist minder gevoelig voor sensorische prikkels (geluid, licht, smaak, tast)
  • Heeft moeite om leven te organiseren en structureren, toekomstplannen te maken
  • Problemen bij het voeren van de thuisadministratie
  • Werkt slecht in teamverband
  • Werkt vaak onder het eigen niveau
  • Realiseert zich vaak niet wat de drijfveren van de ander zijn, heeft weinig inlevingsvermogen
  • Houdt vast aan eigen overtuiging, is niet snel bereid tot het sluiten van compromissen
  • Komt bij spanning moeilijk uit zijn/haar woorden, gaat stotteren of klapt dicht
  • Problemen met aangaan en onderhouden van vriendschappen en relaties
  • Kan slecht inschatten welk gedrag sociaal acceptabel is en slaat de plank vaak mis.
  • Houdt niet van geklets over ditjes-en-datjes, beperkt communicatie tot de essentie
  • Hoort niet altijd alles wat er gezegd wordt en vergeet dingen die hem/haar niet interesseren
  • Heeft sterke behoefte aan routine en regelmaat
  • Heeft sterke behoefte aan duidelijke instructies, met name op het werk
  • Houdt sterk vast aan eigen planning, raakt van slag als die door anderen verstoord wordt
  • Kan slecht tegen veranderingen in de leefomgeving
  • Brengt graag veel tijd alleen door
  • Kan helemaal opgaan in een bepaalde activiteit of hobby, op het obsessieve af
  • Obsessieve rituelen, zoals boeken altijd in dezelfde volgorde neerzetten
  • Heeft zeer goed oog voor detail.

 

Samenvattend kun je volgens de nieuwe DSM voor psychiaters (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) stellen dat mensen met autistische eigenschappen

(1) beperkingen in de sociale communicatie en interactie hebben
(2) repetitief gedrag en specifieke interesses vertonen.

 

In die nieuwe DSM (DSM-5) zijn de diagnoses PDD-NOS, Asperger en klassiek autisme vervangen door één term: autismespectrumstoornis (ASS).
Die stoornis kan van heel mild naar heel ernstig gaan.

 

We kennen allemaal wel mensen van wie we zeggen: “Die is een beetje autistisch” of “Doe niet altijd zo autistisch”. Maar iedereen kan zien dat er veel vormen van autisme zijn – manieren van autisme –   die in de kern op elkaar lijken.


Ik heb zelf wel wat autistische trekjes. Huisgenoot W. ook, maar op een andere manier.


Ik ken ook verschillende jongvolwassenen die de diagnose autisme-ADHD en PDD-NOS hebben gekregen, en iemand die ik al heel lang ken, heeft ongetwijfeld Asperger, maar wil dat zelf niet weten.

Iemand met Asperger kan wel goed praten en leren, maar heeft moeite om te begrijpen wat andere mensen denken en voelen.

 

Obsessief gedrag
Wat voor etiketje je op Wim P. had moeten zetten, weet ik niet, maar sommige van de hierboven genoemde kenmerken waren zeker op zijn gedrag van toepassing. Hij had weinig aansluiting bij de meesten van zijn klasgenoten en was heel obsessief.


Hij was bijvoorbeeld altijd dwangmatig met dobbelstenen bezig. Hij gebruikte ze om voetbalwedstrijden te spelen en had daar een heel systeem voor ontworpen. Hij speelde deze voetbalwedstrijden op zijn eentje, maar zette de uitslagen wel op papier en nam die papieren mee naar school.
Aan huisgenoot W. legde hij uit wat hij deed en hoe.

Huisgenoot W. houdt namelijk ook van fantasierijke spelregels en namen, én van voetbal.


Wim P. had acht teams bedacht. Voor een competitie is het namelijk het best als je een even aantal teams hebt. De namen van de teams waren:

  • SV (Schone Vrouwen)
  • GYM (vrouwelijke leerlingen van het gymnasium waar hij op zat)
  • De Klassieken (daarin speelden Homerus, Herodotus, Plato etc.)
  • De Lieden (mannelijke leerlingen van zijn school die in zijn ogen normaal waren, o.a. huisgenoot W.)
  • De Figuren (mannen/jongens die hij kende en die buiten de norm vielen, o.a. hijzelf)
  • De Leraren (leraren van zijn school)
  • De Veteranen (vaak vaders van jongens die hij kende, o.a. zijn eigen vader en de vader van huisgenoot W.), en
  • LKPNC (een afkorting van de namen van de twee psychiatrische instellingen in de provincieplaats waar zowel Wim P., huisgenoot W. als ondergetekende gewoond heeft). ‘Krankjorum’ stond in het doel en verder figureerden in het team een aantal zwervers die in het stadje algemeen bekend waren, zoals ‘Malle Kees’, Malle Floris’, Malle Jan’.


Wim P. gebruikte een dobbelsteen om het verloop van de voetbalwedstrijd te bepalen.

De uitslag hing dus af van het aantal ogen dat hij elke keer gooide, maar als het verloop van de wedstrijd Wim P. niet aanstond, gooide hij rustig nog een keer.
Hij hield bij welke spelers de doelpunten maakten – Pa P. bijvoorbeeld, of Herodotus, of Malle Kees.


Bij het gooien van de dobbelsteen gold de 6 als 0; 5 was dus de hoogste score.


De elftallen speelden in de opstelling van die tijd (midden tot eind jaren 50):  
5 voorhoedespelers en 5 spelers voor middenlinie en achterhoede samen.


Gaf de dobbelsteen een 1 aan als de bal in de voorhoede was, dan had de rechtsbuiten gescoord.
Bij een 2 was dat de rechtsbinnen, bij een 3 de midvoor, bij een 4 de linksbinnen en bij een 5 de linksbuiten.


Als de dobbelsteen een 6 aangaf, dan waren de andere linies aan de beurt,
d.w.z. de middenlinie en de achterhoede.
Als er dan een 1 gegooid werd, was de rechtsback aan de bal, bij een 2 de spil (centrumverdediger), bij een 3 de linksback, bij een 4 de rechtshalf en bij een 5 de linkshalf.

Voorzetten werden ook genoteerd, helemaal volgens het zelfde stramien. Bij een 1 had een rechtsbuiten de voorzet gegeven.

Keepers telden in dit systeem niet mee.

 

Wim P. was vaak zo fanatiek met zijn uitvinding bezig, dat hij eindeloos bleef doorgaan. De moeder van huisgenoot W. heeft hem wel eens op de zolder van haar huis aangetroffen met zijn dobbelstenen nadat huisgenoot W. al uren geleden naar beneden was geroepen voor het avondeten.
Wim P. was dan dus gewoon niet naar huis gegaan.


Op school, onder de les, was hij ook regelmatig met zijn dobbelstenen bezig.

 

Verandering
In de vierde klas van het gymnasium veranderde het leven van de twee jongens, vooral dat van Wim. Hij werd naar een kostschool gestuurd, waarschijnlijk omdat zijn ouders het te moeilijk kregen met zijn gedrag.

Huisgenoot W. verhuisde met zijn ouders, broer en zus naar een andere stad.

In de jaren die volgden, zagen de twee schoolvrienden elkaar nog wel zo nu en dan, maar huisgenoot W. verloor Wim P. uit het oog toen deze een Zuid-Afrikaanse correspondentievriendin had leren kennen en om die reden naar Zuid-Afrika emigreerde.


De relatie met de Zuid-Afrikaanse vriendin werd niets
en op zekere dag ontving huisgenoot W. het bericht dat zijn vriend in Zuid-Afrika, in de buurt van Boksburg, bij een auto-ongeluk was omgekomen.

W. werd voor de crematie (in Nederland) uitgenodigd en nam die uitnodiging aan.

 

Eerbetoon
Dit blog is een eerbetoon aan een jongen die duidelijk anders dan anderen was, maar toch zoveel indruk gemaakt heeft dat een jeugdvriend van hem zo’n 50 jaar na zijn dood elke keer maar weer herinneringen aan hem ophaalt.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Blog 93 – Vertalen uit het Engels in het Nederlands

 

Mensen die zich niet beroepshalve met taal bezighouden of er geen belangstelling voor hebben, denken nogal eens dat het vertalen vanuit het Engels naar het Nederlands een fluitje van een cent is als Nederlands je moedertaal is.


Daar hebben ze geen gelijk in
.


Dan heb ik het niet zozeer over eenvoudige technische teksten, waarbij je alleen maar hoeft te zorgen dat je de desbetreffende technische term in de vreemde taal omzet in het juiste Nederlandse woord – wel afhankelijk trouwens van de vraag of de vertaling voor technici of voor leken bestemd is.

En ook niet over juridische en medische teksten. Daarbij speelt taalgevoel niet zo’n rol.

 

Ik heb het over teksten zoals het artikel dat ik hieronder gekopieerd heb.


Het is een uit het Britse tijdschrift The Economist overgenomen stuk dat door Proz.com vorig jaar gebruikt is voor een vertaalwedstrijd.

In The Economist heet het stuk People crave silence, yet are unnerved by it en Proz.com heeft de vertaalwedstrijd The Sounds of Silence genoemd.


De translation contest is gewonnen door Edith van der Have-Raats (finalist 1).

 

Zelfs al hebben verschillende deelnemers aan de wedstrijd heel knappe vertalingen afgeleverd, toch is op onderdelen van elke vertaling best wat aan te merken.

 

Hieronder de Engelse tekst. De tweede alinea is vetgedrukt, omdat we de vertaling daarvan gaan bespreken.

17th Translation Contest: "The Sounds of Silence" »
English to Dutch

 

A theme of the age, at least in the developed world, is that people crave silence and can find none. The roar of traffic, the ceaseless beep of phones, digital announcements in buses and trains, TV sets blaring even in empty offices, are an endless battery and distraction. The human race is exhausting itself with noise and longs for its opposite—whether in the wilds, on the wide ocean or in some retreat dedicated to stillness and concentration. Alain Corbin, a history professor, writes from his refuge in the Sorbonne, and Erling Kagge, a Norwegian explorer, from his memories of the wastes of Antarctica, where both have tried to escape.


And yet, as Mr Corbin points out in "A History of Silence", there is probably no more noise than there used to be. Before pneumatic tyres, city streets were full of the deafening clang of metal-rimmed wheels and horseshoes on stone. Before voluntary isolation on mobile phones, buses and trains rang with conversation. Newspaper-sellers did not leave their wares in a mute pile, but advertised them at top volume, as did vendors of cherries, violets and fresh mackerel. The theatre and the opera were a chaos of huzzahs and barracking. Even in the countryside, peasants sang as they drudged. They don’t sing now.



What has changed is not so much the level of noise, which previous centuries also complained about, but the level of distraction, which occupies the space that silence might invade. There looms another paradox, because when it does invade—in the depths of a pine forest, in the naked desert, in a suddenly vacated room—it often proves unnerving rather than welcome. Dread creeps in; the ear instinctively fastens on anything, whether fire-hiss or bird call or susurrus of leaves, that will save it from this unknown emptiness. People want silence, but not that much.

 

Als we de tweede alinea eruit pikken, zien we dat de drie finalisten heel verschillende vertalingen gemaakt hebben. Zie https://www.proz.com/translation-contests/pair/3023/entries


Soms zie je heel goede vondsten
, soms is de vertaling net niet zoals ze wezen moet.

 

Finalist 1

En toch, zo zegt prof. Corbin in zijn 'Histoire du silence', is er waarschijnlijk niet méér lawaai dan voorheen. Voordat luchtbanden in zwang kwamen, waren de straten in de stad gevuld met het oorverdovende geratel van metalen velgen en gekletter van hoefijzers op de keien. Voordat mensen zich vrijwillig afzonderden met hun mobiel, gonsde het in de bus en de trein van de gesprekken. Krantenventers lieten hun koopwaar niet stilletjes op een stapel liggen, maar prezen deze met luide stem aan. Datzelfde deden de verkopers van kersen, viooltjes en verse makreel. In het theater en de opera was het een chaos van jewelste met hoera- en boegeroep. Zelfs op het platteland zongen de boeren tijdens het zwoegen. Nu zingen ze niet meer.

 

Finalist 2

En toch, zoals Corbin opmerkt in A History of Silence, is er waarschijnlijk niet méér lawaai dan vroeger. Voordat de luchtband zijn intrede deed, waren de straten vol van het oorverdovende gekletter van metalen velgen en hoefijzers op steen. Toen we ons nog niet vrijwillig afzonderden met mobiele telefoons, schetterden er gesprekken door bussen en treinen. Krantenverkopers stalden hun koopwaar nog niet stilzwijgend uit, maar prezen deze luidkeels aan, net zoals de verkopers van morellen, viooltjes en verse makreel. Het theater en de opera waren het toneel van chaotisch gejubel en gejoel. En op het platteland zong de zwoegende boer – tegenwoordig is zijn gezang verstomd.

 

Finalist 3

En toch, zoals dhr. Corbin opmerkt in zijn “A History of Silence”, is er nu waarschijnlijk niet méér herrie dan in vroeger tijden. Voor de komst van luchtbanden waren de straten gevuld met het oorverdovende geratel van metalen velgen en het gekletter van paardenhoeven op steen. Voor het zelfverkozen isolement op mobiele telefoons, klonken er in bussen en treinen continu mensenstemmen. Krantenverkopers lieten hun handelswaar niet rustig op een stapel liggen, maar prezen deze luidkeels aan, net als de verkopers van kersen, viooltjes en verse makreel. In het theater en de opera hoorde je continu geroep en commentaar van het publiek. Zelfs op het platteland zongen de boeren tijdens hun eentonige werk. Nu zingen ze niet meer.

 

Commentaar

  1. Je kunt niet dhr. 'Corbin' schrijven in een officiële tekst. Dat is telegramstijl. Maak er ‘de heer’ van of ‘prof.’ (zoals in vertaling 1, als je zeker weet dat het hier om een professor gaat) of laat het woord weg (zoals in vertaling 2).
  2. In de Engelse tekst staat weliswaar “A History of Silence”, maar omdat het boek niet in het Nederlands vertaald is (opzoeken!), moet in de Nederlandse vertaling de oorspronkelijke Franse titel vermeld worden ('Histoire du silence').
  3. Alle drie finalisten hebben van metal-rimmed wheels ‘metalen velgen’ gemaakt, maar dat is niet helemaal juist. Het moet zoiets zijn als ‘wielen met metalen randen’ of ‘’met ijzer beslagen wielen’.
  4. rang with conversation kan niet echt goed vertaald worden met ‘gonsde het … van de gesprekken’ of ‘schetterden er gesprekken’, omdat ‘gonzen van’ doet denken aan geruchten die rondgaan en ‘schetteren’ aan schreeuwen. Iets met ‘weergalmen’ of ‘geroezemoes’ was waarschijnlijk beter geweest.
  5. ‘… stalden’ in vertaling 2 is niet goed hier, omdat de waren juist niet werden uitgestald, maar op een stapel lagen.
  6. ‘… deze’ in alle drie vertalingen klinkt veel te formeel!
  7. ‘… morellen’ in vertaling 2 is niet echt goed, omdat een morel een bepaald soort kers is. Gewoon ‘kersen’ is dus beter.
  8. (in vertaling nr. 2) ‘… waren het toneel van …’ is hier niet mooi in de context van ‘het theater en de opera’.
  9. a chaos of huzzahs and barracking is ook een struikelblok c.q. hersenkraker. De oplossing in vertaling 1 klinkt goed, maar misschien was ‘een tumult van jewelste met al het hoera- en boegeroep’ beter geweest dan ‘een chaos van jewelste met hoera- en boegeroep’.
  10. Tenslotte: drudgery is in het Engels wel eentonig werk, maar drudged in de op een na laatste zin in deze tekst verwijst toch eerder naar sloven of zwoegen dan naar het ‘eentonige werk’ van vertaling nr. 3.

 

Het gaat erom dat de tekst in de oorspronkelijke taal accuraat vertaald wordt en dat tegelijkertijd de vertaling perfect natuurlijk klinkt.

 

Zelf proberen?
Probeer zelf anders de alinea’s 1 en 3 maar eens te vertalen!

 

Dan zul je zien dat het nog niet zo eenvoudig is.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Blog 94 - Boreaal

 

Onze jongste kleindochter, Emma, is nu bijna vier maanden. Huisgenoot W. en ik passen één dag in de week op haar.

Daartoe gaan we op die dag al om 7.30 uur of 7.45 uur met de auto op pad om op tijd in Groningen te zijn, zodat papa en mama naar hun werk kunnen.


Het zijn best lange dagen
.

Veel plezier kun je nog niet beleven met een baby die alleen nog maar kan liggen, slapen, drinken en – gelukkig ook – stralend naar je lachen. Eén flesvoeding kost minstens drie kwartier, want er gaat ook tijd zitten in het met haar op de arm rondlopen, of anderszins pauzes nemen, om haar goed te laten boeren.

En je moet natuurlijk steeds bij haar blijven. Als het niet regent, gaan we ter afwisseling een tijdje met haar wandelen in de kinderwagen.

 

Gelijkenis?
Ik kan nog niet zeggen op wie ze lijkt. De vorm van de wenkbrauwen is misschien iets van mijn familie, haar voorhoofd lijkt misschien op dat van haar vader en de neus zou een kruising kunnen zijn tussen de neuzen van haar vader en haar moeder,

Verder heeft ze bruinzwart haar, maar (nog?) geen krullen of golven.


Dat ik niet kan zeggen op wie ze lijkt, is geen wonder als je bedenkt hoeveel voorouders ze al met al heeft.

Die zij niet alleen heeft, die we allemaal hebben. Zie mijn blog 54: Verborgen Verleden

 

Voorouders
Een van de opa’s van mijn kleindochter was zwart, een van haar voormoeders was joods en mijn beide oma’s hadden allebei zulk diepzwart haar dat het haast niet anders kan dan dat in hún stamboom mensen uit Zuid-Europa of misschien wel Azië voorkomen.


Haar voorouders kwamen dus zeker niet allemaal uit Noord- of West-Europa, maar uit allerlei windstreken.

 

Boreaal
Er zijn nogal wat mensen in ons land die niet zoveel ophebben met niet-raszuivere inwoners. Velen van hen zullen bij de afgelopen Provinciale Statenverkiezingen op een nieuwe partij hebben gestemd die ‘Democratie’ in haar naam heeft verwerkt.


De partijleider is een politicus - getuige zijn naam een halve fransoos – die van mening is dat de Europese cultuur de grootste en mooiste beschaving is die de wereld ooit heeft gekend.


Deze partijleider, T.B., gebruikt graag moeilijke woorden, zoals oikofobie en boreaal – waarschijnlijk om interessant over te komen.

Oikofobie betekent zoiets als ‘angst voor het eigene’; van die angst beschuldigt hij veel Nederlanders.
Hij wil ‘het eigene’ (oikos) koesteren.

Boreaal
betekent letterlijk ‘noordelijk’ – Boreas was de Griekse god van de noordenwind – maar aangezien Nederland niet echt een noordelijk land is – het is een West-Europees land – kun je gevoegelijk aannemen dat mensen die de term ‘boreale wereld’ gebruiken – zoals T.B. – een verwijzing maken naar de wenselijkheid van de puurheid en superioriteit van het blanke ras.


Ook Jean-Marie Le Pen, de openlijk racistische voormalig leider van het Front National in Frankrijk, gebruikt(e) de term boreal immers graag.

 

Democratisch
Ja, het klopt dat T.B. en zijn partij bij democratische verkiezingen meer dan een zesde van de 75 zetels in de Eerste Kamer hebben gewonnen.

Maar in de jaren dertig werd in Duitsland de partij van een zekere meneer A.H. ook democratisch tot grootste partij gekozen en wist A.H. het tot minister-president te schoppen in een coalitie met een andere rechtse partij.

Door allerlei manipulaties slaagde deze A.H. er daarna in de onbetwiste leider van het land te worden.


We weten allemaal wat daarvan de gevolgen zijn geweest – al worden die gevolgen in sommige kringen categorisch ontkend.

 

Verwerpelijk
Móet ik wel een verband leggen tussen T.B. en A.H.?


Misschien is dat overdreven
. Maar ik heb wel een intuïtieve afkeer van de twee kopstukken van deze nieuwe partij, die bij de Provinciale Statenverkiezingen zo succesvol is geweest.

Ik vind de voorman een onechte aansteller en de tweede man een louche figuur.


Willen wij zulke leiders in ons land? Nou, ik in ieder geval niet.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer of de titel van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Blog 95 –Ester

 

Begin maart had de IND mij gevraagd om op zondag in Ter Apel te komen tolken. Ik ging om 7.30 uur op weg; er was bijna geen verkeer.

Ik zag de nog kale bomen, paarden in de wei, de schaakstukken bij Steenwijk, mist in de verte, hier en daar bescheiden bedrijventerreinen, benzinestations. Soms was de zon wel erg scherp.


Op zoek naar een radiozender die me zou bevallen, kwam ik op Radio Drenthe terecht. Daar werd heerlijk rustige kerkmuziek uitgezonden.

Daar was ik wel voor in de stemming. Ik had lang geen psalmen horen zingen.


Daarna was er een dominee te horen, die een korte preek hield. Over koningin Ester.

 

Thuis in de Bijbel
Vroeger
, in mijn ouderlijk gezin, gingen we elke zondag naar de kerk. Ik ben opgegroeid met psalmen en gezangen in de kerk, en ook op school.


Op school kregen we ook ‘Bijbelse geschiedenis’ – ik geloof zelfs elke dag – waarbij heel veel verhalen uit de bijbel verteld werden. Thuis werd dat nog eens verdubbeld, omdat mijn vader bij elke warme maaltijd een stuk uit de Bijbel voorlas.


Ik ben dus heel lang erg goed thuis geweest in de Bijbel. Tegenwoordig kun je dat van de meeste mensen niet meer zeggen.

 

Het boek Ester
Het gedeelte dat ik altijd het mooist vond, was het boek Ester – uit het Oude Testament. Het is een van de weinige Bijbelverhalen over vrouwen en het is een soort sprookjesverhaal voor meisjes.


De voorgeschiedenis
Ester
was een mooi meisje dat een soort door het paleis georganiseerde missverkiezing had gewonnen en toen de vrouw van de Perzische koning, Ahasveros, mocht worden.
Ahasveros regeerde over honderd zevenentwintig gewesten van Indië tot Ethiopië.


“Het meisje was welgevallig in zijn ogen en verwierf zijn gunst, zodat hij haar zo spoedig mogelijk de schoonheidsmiddelen en de maaltijden verschafte, haar zeven der voortreffelijkste dienaressen uit het huis des konings ter beschikking stelde, en haar en haar dienaressen naar het mooiste gedeelte van het vrouwenhuis bracht.”


Ester was een pleegdochter van Mordechai (of Mordekai), een jood, maar Mordechai had Ester verboden (!) aan de koning te vertellen dat zij ook joods was.

Verder was Mordechai te weten gekomen dat twee hovelingen, Bigtan en Teres, de koning wilden ombrengen en had hij dat via Ester aan koning Ahasveros laten weten.


Haman
was een hoge functionaris in het Perzische rijk, een soort minister, maar omdat Mordechai niet voor hem had willen knielen, wilde hij Mordechai, en meteen maar alle joden in het koninkrijk, uitroeien.

 

Het verhaal
Haman had aan koning Ahasveros gevraagd of hij de uitroeiing van de joden in het rijk mocht organiseren.

De koning had daar geen bezwaar tegen gehad. Daarom zond Haman brieven naar alle gewesten van het koninkrijk dat alle joden op een vastgestelde dag moesten worden verdelgd, gedood en uitgeroeid.


Mordechai
vernam van de plannen van Haman en de koning en bracht koningin Ester daarvan op de hoogte. Hij wilde dat ze met de koning over de plannen van Haman zou praten en voor haar volk zou opkomen.

Daar voelde Ester niet veel voor, want ze was dan wel koningin, maar de wet was dat ieder die onuitgenodigd in de ‘binnenste voorhof’ zou komen, gedood zou worden.

Alleen diegene aan wie de koning de gouden scepter aanreikte, zou gespaard worden.

 

Mordechai hield Ester voor dat ze niet moest denken dat zij de dans wel zou ontspringen omdat zij koningin geworden was.

Daarop besloot Ester dat Mordechai, iedereen in de omgeving van Mordechai, zijzelf en al haar dienaressen drie dagen en nachten zouden vasten en dat zij, Ester, daarna in een koninklijk gewaad in de binnenste voorhof van het paleis zou gaan staan.


Gelukkig reikte koning Ahasveros Ester de gouden scepter toe, want zij had ‘zijn genegenheid’ gewonnen toen ze daar zo stond.

“Wat hebt gij, koningin Ester, en wat is uw wens? Al was het de helft van het koninkrijk – het zal u gegeven worden.”


Maar Ester vroeg de koning alleen maar om samen met Haman naar het feestmaal te komen dat zij aangericht had. En de koning en Haman deden dat.


Bij het drinken van de wijn zei de koning nogmaals dat ieder verzoek en iedere wens van Ester ingewilligd zouden worden – al wilde ze de helft van het koninkrijk.
Maar Ester verzocht de koning opnieuw alleen maar om samen met Haman naar het feestmaal te komen dat ze de volgende dag voor hen zou aanrichten.

 

Toen Haman na het eerste feestmaal naar huis ging, was hij opgetogen, maar hij ontstak in woede toen hij in de paleispoort Mordechai zag zitten, die weer niet voor hem opstond.

Na overleg met zijn vrouw en vrienden besloot hij een paal van vijftig el op te richten en de koning toestemming te vragen Mordechai daarop te spietsen.

 

Het liep anders
Net in die nacht kon de koning niet slapen. Daarom beval hij zijn hovelingen om hem voor te lezen uit het gedenkboek, de kronieken.

Onder het lezen kwamen ze het verhaal tegen van Mordechai (zie: ‘De voorgeschiedenis’), die aan het licht gebracht had dat twee hovelingen de hand aan de koning hadden willen slaan.

Mordechai bleek daarvoor niet beloond te zijn.


De koning besloot om aan Haman te vragen:
“Wat zal men doen met de man aan wie de koning eer wil bewijzen?”


Haman bleek net in de voorhof te zijn omdat hij de koning toestemming wilde vragen Mordechai op een paal te spietsen en dacht dat de koning hém eer wilde bewijzen.

Daarom stelde hij voor om die man een koninklijk kleed aan te trekken, hem op een koninklijk paard in de stad te laten rijden en een hooggeplaatste edele voor hem uit te laten lopen en te laten roepen:

“Zo wordt gedaan aan de man aan wie de koning eer wil bewijzen.”


Daarop kreeg Haman het bevel vóór het koninklijke paard met de koninklijk uitgedoste Mordechai uit te lopen en te roepen: “Zo wordt gedaan aan de man aan wie de koning eer wil bewijzen.”


Zó had Haman het zich niet voorgesteld …

 

Hamans einde
Daarna was er het tweede feestmaal waarvoor Ester koning Ahasveros en Haman uitgenodigd had.

De koning zei voor de derde keer tegen koningin Ester dat haar wens ingewilligd zou worden – al wilde ze de helft van zijn koninkrijk.


Deze keer wenste Ester
dat haar en haar volk het leven geschonken zou worden, omdat zij 'verkocht waren om verdelgd, gedood en uitgeroeid’ te worden.

En ze wees Haman aan als de kwade genius.


De koning ontstak in woede en Haman werd op de paal gespietst die hij voor Mordechai had opgericht.

 

Is dit geen mooi sprookje?

 

De naam Ester
Als kind vond ik dit zo’n mooi verhaal, dat ik van plan was mijn eerste kind – als het een meisje zou worden – de naam Esther, Ester of Hester te geven.

Dat is er nooit van gekomen, omdat ik alleen maar zoons heb gekregen. Drie zoons, dat wel.

 

Het getal drie, dat ook in dit verhaal een rol speelt – Ahasveros zegde Ester driemaal de helft van zijn koninkrijk toe en Ester en haar entourage vastten drie dagen en nachten – komt in heel veel verhalen voor, net als bijvoorbeeld zeven en twaalf.

Daar schrijf ik een andere keer nog eens over.

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer of de titel van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Blog 96 – Een ander land (door James Baldwin)


Ik zag dat er pasgeleden een film uitgebracht is op basis van het boek van James Baldwin If Beale Street Could Talk. En ik dacht: “Was dat nou dat boek dat ik vroeger had van James Baldwin?’

Ik keek boven bij de oude boeken, maar kon het niet vinden. Toen herinnerde ik me vaag dat ik het wel eens aan mijn oudste zoon gegeven of uitgeleend zou kunnen hebben. Ik had toch nooit tijd om boeken te lezen en als iemand belangstelling zou hebben voor een boek van een zwarte schrijver – van wie hij overigens nauwelijks gehoord had – dan was hij het wel.

Het boek bleek inderdaad op een boekenplank bij Nelson te liggen. Het was alleen niet If Beale Street Could Talk, maar ‘Een ander land’, de vertaling van Another Country, ook van James Baldwin.

Ik besloot het mee naar huis te nemen.

 

Tijdgeest
Of Nelson het gelezen heeft, weet ik niet. Het is een boek waarmee de schrijver – volgens informatie op internet – behoorlijk geworsteld heeft. Hij was er al mee begonnen in 1948, toen hij 24 was, en het kwam pas uit in 1962.

Ik heb de achtste druk, uit 1971, en zal het dus wel in 1971 of 1972 gelezen hebben, vóór ik in december 1972 met een Surinaamse man trouwde. Met iemand uit een ander land.

 

Dat is dus 45 à 50 jaar geleden.

 

Roerige tijden
In 1966 werd de Black Panther Party (https://nl.wikipedia.org/wiki/Black_Panther_Party) opgericht.

In 1965 was Malcolm X (https://nl.wikipedia.org/wiki/Malcolm_X) (tijdelijk een van de woordvoerders van de Nation of Islam -- https://nl.wikipedia.org/wiki/Nation_of_Islam) vermoord en in 1968 Martin Luther King (https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/28344/de-radicale-agenda-van-martin-luther-king.html# ; https://nl.wikipedia.org/wiki/Black_Power).


Er was veel woede binnen de zwarte gemeenschap in de Verenigde Staten.

 

Afweermechanismen
Ongetwijfeld was er ook woede bij James Baldwin, maar ik denk dat hij die sublimeerde in zijn boeken.

Niet alleen over zijn ras voelde hij verwarring, ook over zijn homoseksualiteit. Die geaardheid werd in zijn tijd veel minder geaccepteerd dan nu.


Ik heb één bandopname van James Baldwin kunnen vinden, namelijk van een toespraak die hij in 1986 hield voor de Amerikaanse National Press Club, en ik was verbaasd over het accent dat hij zich blijkbaar had aangeleerd. Het deed me denken aan het accent van de Britse prins Charles.

Een kwestie van overcompensatie?

Zie: https://www.loc.gov/rr/record/pressclub/baldwin.html.
De toespraak duurt ongeveer een kwartier (vanaf 5.20 minuten).

 

Thema’s
Ik herinner me dat er stukken in het boek staan waar ik moeizaam doorheen kwam. Dat zijn de gedeeltes waarin personages die ik had leren ‘kennen’ als heteroseksueel opeens homoseksuele dingen doen of omgekeerd, of gedeeltes waarin nogal theoretisch en moeilijk gedaan wordt over de emoties van donkere mensen als gediscrimineerde minderheidsgroep in de Verenigde Staten.

Op die plaatsen komt de tekst wat belerend over. Maar al met al is het een geweldig goed en boeiend boek.

Ik zou het vier sterren geven. Het gaat over de worsteling met seksuele en raciale identiteit.

 

Vertaling
Ik begrijp het nu beter dan destijds, al staan er wel zinnen in die me niet duidelijk zijn. Dat ligt waarschijnlijk aan de vertaling van Oscar Timmers, die in het Nederlands boeken schreef onder de naam J. Ritzerfeld.


Ik heb het er wel eerder over gehad dat het heel moeilijk kan zijn om literatuur te vertalen, ook voor een heel goede vertaler/letterkundige.

Toch is het jammer als je opeens een zin leest die waarschijnlijk min of meer letterlijk uit het Engels is overgenomen, maar in het Nederlands onbegrijpelijk is – in de context tenminste.


In 2018 is een ander boek van Baldwin opnieuw in het Nederlands vertaald, deze keer door Harm Damsma, waarna er felle discussies uitbarstten over de vertaling van ‘negro’ door ‘zwarte’ (was: ‘neger’) en ‘white’ door ‘witte’ (was: ‘blanke’).

 

Een ander land
Je kunt je afvragen waarom het boek Another Country (‘Een ander land’) heet. Dat is niet omdat een klein gedeelte van het boek zich in Frankrijk afspeelt en de hoofdmoot in New York (Harlem en Greenwich Village).

De titel verwijst namelijk naar de zeer van elkaar verschillende personages in het boek, die allemaal op zoek zijn naar hun eigen identiteit.

Ze zijn zwart of blank of Italiaans-Amerikaans of Pools-Amerikaans of Frans, hetero- of homo- of biseksueel, man of vrouw, komen uit een welvarend gezin of een getto, uit het zuiden van de VS of uit de stad New York, kunnen het hoofd nauwelijks boven water houden of verdienen goud geld.

Dat geeft veel verwarring en ingewikkelde emoties. Het is moeilijk iemand te begrijpen die totaal anders is of een heel andere achtergrond heeft dan jijzelf, al heb je nog zulke goede bedoelingen.

Oordeel niet over een ander, tenzij je in zijn schoenen hebt gestaan.

 

De laatste bladzijde(n?) van mijn exemplaar van het boek is (zijn) kwijtgeraakt, maar ik heb nog wel meegekregen dat in ieder geval Ida en Vivaldo nader tot elkaar komen, dat ze elkaar eindelijk beter gaan begrijpen.

Eerder in het boek denkt Vivaldo (wit) over zijn minnares Ida (zwart) als “een ander land”, omdat hij haar pijn niet kan begrijpen en volledig van de kaart is als zij naar hem uithaalt.

Zou het mogelijk zijn je op je gemak te gaan voelen in dat land van die ander? Dat andere land?

Voor Rufus en Leona was het te laat, maar voor Cass? Richard? Eric? Yves?


Try a little love

Het is nogal gek, maar ik dacht even dat het liedje Try a little love wel een passende afsluiting van dit blog zou zijn. Alleen: dat is natuurlijk niet zo. Het is een lief liedje, maar veel te lief voor de heftige gevoelens die mensen hebben, zeker in dit boek, en de heftige situaties die daaruit voortvloeien.

Daarom eerst maar wat andere links, naar Harlem en The Village.

https://www.youtube.com/watch?v=jNLet2mfoug

https://en.wikipedia.org/wiki/Greenwich_Village

https://www.newyork.nl/buurten/greenwich-village-new-york/

en naar Malcolm X en Martin Luther King:

https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/apr/08/fruitful-tension-between-martin-luther-king-malcolm-x

 

En dan nu Oscar Harris:

https://www.youtube.com/watch?v=IlwPA1QFGFI

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer of de titel van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Blog 97 – Oh Solitude, My Sweetest Choice

 

Op weg naar huis, in de auto, hoorde ik op Radio 4 muziek van Henry Purcell (1659-1695):
Oh Solitude, My Sweetest Choice.

En ik dacht eraan dat veel mensen de neiging hebben altijd maar bij elkaar te kruipen.

 

Die neiging heb ik niet. Als ik ’s morgens gewerkt heb, bijvoorbeeld intensief getolkt heb in een gesprek, wil ik graag tussen de middag naar buiten in plaats van met een hele grote groep samen te drommen in de kantine of het restaurant.

Sowieso heb ik het lange tijd onprettig gevonden me in groepen te bewegen. Ik heb daar nu minder problemen mee, maar het is niet toevallig dat ik het vak van vertaler heb gekozen.

 

Vroeger heb ik me wel eens afgevraagd of ik misschien autistisch was. Die gedachte heb ik laten varen.
Ik heb het gewoon nodig om indrukken die ik tijdens het werk heb opgedaan van me af te laten glijden, en voor mijn gevoel gebeurt dat niet als er, bijvoorbeeld tijdens het eten in een kantine, weer nieuwe indrukken op mij inwerken.

Ik ben waarschijnlijk wat ze noemen ‘hoogsensitief’ of ‘hooggevoelig’. De een is nu eenmaal gevoeliger en intuïtiever dan de ander.


Grijs gebied
Volgens sommige deskundigen is er een grijs gebied tussen hooggevoeligheid en autisme. Er wordt gezegd dat 15 tot 20 procent van de mensen zeer gevoelig is voor allerlei indrukken. Hun hoofd ‘loopt snel vol’ met allerlei informatie en de afvoer van niet meer relevante informatie gaat niet snel genoeg. Daarom hebben ze tijd tussendoor nodig om hun hoofd weer leeg te maken.



Zoon
Mijn tweede zoon, Dolf, wilde vroeger vaak niet naar school. Hij had ‘hoofdpijn’, zei hij dan. Hij vond het waarschijnlijk prettiger om rustig thuis te blijven, want hij is nog gevoeliger voor ‘prikkels’ dan ik.  Het is alleen niet geaccepteerd in deze maatschappij om niet naar school te gaan, dus was het een groot probleem.

Ik wist niet wat er precies met hem aan de hand was; sterker nog, niemand wist dat blijkbaar, want goede hulp hebben we niet gehad. In een testrapport werd alleen genoemd dat hij ‘in zijn eigen wereldje leeft’, herinner ik me.
Maar ja, wat doe je daaraan? Dat werd er niet bij gezegd. Hoogstens, door sommigen, dat het wel aan de moeder zou liggen.


Later heeft Dolf ook langdurig problemen gehad, maar het verschijnsel autisme is door artsen uitgesloten, hoorde ik laatst van hem.
Dat verbaast me niet, want hij is vaak heel uitbundig en geestig.


Je ziet ook niet aan hem af dat hij hooggevoelig is.

 

Verdovende middelen
Ik vermoed zo dat veel hoogsensitieve mensen hun toevlucht nemen tot het overmatig gebruik van alcohol of andere verdovende middelen om de onrust in hun hoofd te dempen. Veel behandelende artsen werken ook in die richting door kalmerende middelen voor te schrijven.
Door het gebruik van ‘middelen’ ontstaan er helaas weer andere, vaak ernstigere, problemen.

 

Zelf heb ik gelukkig nooit de neiging gehad veel te drinken of drugs te gebruiken. Wel heb ik een tijd gehad waarin ik regelmatig mediteerde.

Als je mediteert, ben je stil. Je voelt je ademhaling en je luistert naar jezelf en naar wat er om je heen is. Soms krijg je informatie binnen over wat belangrijk is, zonder vragen.

 

Etiketjes
Mijn zoon en ik hebben dus allebei last gehad van hooggevoeligheid, of overgevoeligheid. Maar dat wil niet zeggen dat we verder ontzettend veel op elkaar lijken. Ieder mens heeft een heel pakket aan eigenschappen die hem/haar tot een uniek persoon maken.

Alleen maar één van die eigenschappen is niet voldoende om iemand te identificeren.

 

Daarom ben ik huiverig voor de trend in de maatschappij om allerlei etiketjes (in het kader van de anglificatie: ‘stickers’ of ‘labels’) op mensen te plakken, zoals ASS (autismespectrumstoornis) of ADD (Attention Deficit Disorder, dus ADHD zonder de hyperactiviteit).

Behalve dat mensen door het etiket het gevoel hebben beter geaccepteerd te worden, schieten ze er vaak niet veel mee op. Tabletjes werken vaak maar tijdelijk – denk ik.

 

Ieder mens is uniek en zou als zodanig geaccepteerd moeten worden.

 

Luisteren naar de stilte
https://www.youtube.com/watch?v=T-w-vzjO_aY

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer of de titel van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

 

Blog 98 – Tuinbank (bouten, moeren, plaatjes, ringetjes, sleutels)

 

Ik was al een tijdje op zoek naar twee extra, witte tuinstoelen, maar die kon ik nergens vinden. Daarom had ik via internet twee antracietkleurige ligstoelen besteld.
Ik werd alleen zo somber van die donkere gevaartes op ons dakterras dat ik ze teruggestuurd heb.

 

Wat nu?

Er bleken wel witte tuinbanken aangeboden te worden. Ik zag een stalen exemplaar, met de juiste afmetingen, dat me wel aantrok. Volgens de omschrijving op internet was hij weer- en roestbestendig, er was een probeertijd van 30 dagen  en – heel belangrijk! – de bank was eenvoudig in elkaar te zetten.

Ik betaalde en de bank werd keurig bezorgd.

 

Eenvoudig in elkaar te zetten? Toen we de doos openmaakten en de gebruiksaanwijzing met tien schematische plaatjes met pijltjes en rondjes en daarbij letters van A t/m M zagen, zonk huisgenoot W. en mij de moed in de schoenen.
Dit lukte ons vast niet!


Gelukkig heb ik een zwager, Rick, die hts-ingenieur is en veel meer kijk op dit soort dingen heeft dan wij én er veel meer plezier in heeft.
Ik belde hem en gelukkig wilde hij dezelfde dag nog wel langskomen.


Met enige assistentie van mijn kant lukte het hem inderdaad de bank in elkaar te zetten, maar ook hem viel het niet mee. Het was een eindeloos gepriegel.

De voorgeschreven volgorde van handelingen bij de montage was merkwaardig, de meegeleverde plaatjes en ringetjes waren volgens Rick veel te schriel – waarom niet wat steviger en de prijs van de bank een paar euro hoger? – en bij minstens één verbinding lukte het pas na eindeloos proberen om de bout in de schroefdraad vast te schroeven.


Door al onze inspanningen werd de temperatuur in de kamer zeker twee graden hoger dan hij daarvoor was.

 

Gelukt!

Gelukkig viel het uiterlijk van de bank niet tegen. Huisgenoot W. en zwager Rick zetten hem op de daarvoor bestemde plek op het dakterras en hij stond daar precies goed. We konden gaan eten.

 

Nu moeten we er in de komende weken alleen nog regelmatig op gaan zitten om uit te proberen of hij stevig genoeg is. Dan kunnen we de beschermdopjes op de bouten zetten.


Duimen maar!

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Voor niet-techneuten staan hieronder wat afbeeldingen:

-  een schroef
-  een bout
-  een moer
-  vleugelmoeren
-  een sluitring
-  T-sleutels

  


Blog 99 – Over ‘hen’ en ‘hun’ (1)


Er wordt wel gezegd dat het een van de lastigste kwesties in onze taal is te bepalen wanneer je ‘hen’ en wanneer je ‘hun’ gebruikt.

Eerlijk gezegd vind ik het niet zo’n moeilijk probleem.

In plaats van ‘hen’ en ‘hun’ (als meewerkend of lijdend voorwerp) gebruik ik over het algemeen namelijk het woordje ‘ze’. Alleen in formele taal, en als op het woord de nadruk valt, is dat vaak niet goed mogelijk.

Dan heb ik soms wél moeite te bepalen wanneer ik ‘hun’ dan wel ‘hen’ moet zeggen.

 

De onderstaande voorbeelden heb ik overgenomen van de website van Van Dale.
De goede optie is steeds vetgedrukt en de uitleg wordt direct na het desbetreffende zinnetje gegeven.

 

Voorbeelden 

  1. Ik geef hen/hun een boek.
    ‘Hun’ moet hier gebruikt worden, want het gaat hier om een meewerkend voorwerp (je kunt er ‘aan’ bij denken)
  2. Ik heb hen/hun vorige week nog gezien.
    ‘Hen’ moet hier gebruikt worden, want het gaat hier om een lijdend voorwerp
  3. Ik heb de sleutel toch aan hen/hun gegeven?
    Na een voorzetsel (hier ‘aan’) gebruik je ‘hen’.
    Dus: “Ik heb de sleutel aan hen gegeven” of: “Ik heb hun de sleutel gegeven”.
    Maar je kunt ook zeggen: “Ik heb ze toch de sleutel gegeven?”
  4. Ze verbood hen/hun weg te gaan.
    Het gaat hier om een meewerkend voorwerp (je kunt er ‘aan’ bij denken)
  5. Hij schoot hen/hun te hulp.
    Het gaat hier om een lijdend voorwerp
  6. Het was hen/hun te veel moeite.
    Het gaat hier om een meewerkend voorwerp (je kunt er ‘voor’ bij denken)
  7. Dat kwam hen/hun goed van pas.
    Het gaat hier weer om een meewerkend voorwerp (je kunt er ‘voor’ bij denken)
  8. Het stelde hen/hun in staat om mee te doen.
    Het gaat hier weer om een lijdend voorwerp
  9. Ik stuur hen/hun het contract.
    Het gaat hier om een meewerkend voorwerp (je kunt er ‘aan’ bij denken)
  10. Dankzij hen/hun zitten we hier nu.
    Na een voorzetsel (‘dankzij’) gebruik je ‘hen’!

 

Als ik al deze zinnen langsloop, merk ik dat ik alleen bij zin 10 niet ‘ze’ kan gebruiken. Dat komt doordat op ‘hen’ daar de klemtoon ligt.


Nadruk

‘Ze’ kan niet gebruikt kan worden als er nadruk op het woord moet liggen.


Voorbeeld
:  
'Hij heeft mij wel gegroet, maar 'ze' niet'! Hier moet je in plaats van ‘ze’ echt de vorm hen’ (lijdend voorwerp) gebruiken

 

Als ik hun/hen was

Ook bij “Als ik hun/hen was” krijgt ‘hun/hen’ de klemtoon en kun je dus geen ‘ze’ zeggen. Dat maakt het moeilijk!


Toch is het alleen moeilijk in deze zg. derde persoon meervoud.

Kijk maar eens naar de derde persoon enkelvoud; daarbij is het lijdend en het meewerkend voorwerp hetzelfde:
“Als ik haar was”, of “Als ik hem was”.

Of naar jou, u, mij, ons, jullie.
“Ik heb jou gezien”, “Jij hebt het aan mij te danken”, “Hij heeft het (aan) jou gegeven”, etc.

 

Het gaat bij “Als ik hun/hen was” taalkundig gezien trouwens niet om een meewerkend of lijdend voorwerp, maar om het naamwoordelijk deel van het gezegde (‘was’, van het werkwoord ‘zijn’, is hier namelijk een koppelwerkwoord).

En als naamwoordelijk deel van het gezegde wordt de vorm ‘hen’ gebruikt.

“Als ik hen was”, is dus juist.

 

Een andere hen
Over ‘hen’ als zelfstandig naamwoord zal niemand hoeven na te denken.


Geen enkele Nederlander zal twijfelen over ‘hen’ en ‘hun’ als hij/zij het over de kip van de buren heeft.
“Hun hen legt elke morgen een ei voor het ontbijt”.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Blog 100 – Vaderlandse liedjes

 

Zoals ik vroeger naar christelijke scholen ging, ging huisgenoot W. naar openbare scholen.
En zoals ik christelijke liedjes leerde (zie blog 95: Ester), leerde hij vaderlandse liederen.

 

Ook op mijn lagere school (basisschool) werden wel vaderlandse liederen onderwezen, maar dat waren voornamelijk het Wilhelmus, “In een blauw geruite kiel” (over Michiel de Ruijter), “In naam van Oranje, doet open de poort” (over de inname van Den Briel door de watergeuzen) en “Piet Hein” (over de op de Spanjaarden veroverde Zilvervloot).

Over de Tachtigjarige Oorlog dus en iets later.

 

Huisgenoot W. leerde veel en veel meer vaderlandse liedjes

Zie hieronder.

 

Alle man van Neêrlands stam,
Voelen zich der vad'ren zonen;
Willen wij op 't plekje wonen,
Dat hun tot een erfdeel kwam.
Eigen meester, niemands knecht,
Recht en slecht.


(Huisgenoot W. herinnert zich een liedje dat Oma Coba een keer over haar kleinkinderen had gemaakt op de wijs van dit lied:

Alle man van Groenmans stam
gaan tezamen in het water
en dan was het een gesnater
of het van de eendjes kwam
enz.)

 

Wij leven vrij, wij leven blij
Op Neêrlands dierb’ren grond
Ontworsteld aan de slavernij
Zijn wij door eendracht groot en vrij
Hier duldt de grond geen dwinglandij
Waar eeuwen vrijheid stond
Waar eeuwen vrijheid stond

 

Klokke Roeland
(Boven Gent rijst eenzaam en grijsd, 't oud Belfort, zinbeeld van 't verleden, ...)

 

't Is plicht, dat ied're jongen,
Aan d' onafhankelijkheid,
Van zijn geliefde Vaderland,
Zijn beste krachten wijdt.
Hoezee ! Hoezee ! Voor Nederland hoezee !

Ferme jongens, stoere knapen
foei, hoe suffend sta je daar!
Zijt ge dan niet welgeschapen?
Zijt ge niet van zessen klaar? (1850)

 

De klokken van Haarlem, die klinken zoet van toon, ..

 

Al is ons prinsje nog zo klein, hoezee
Alewel zal hij stadhouder zijn, hoezee
Al buigt de stam, al kraakt het riet
Alewel treurt Oranje niet
Hoezee, vivat, hoezee
Vivat, Oranje, hoezee!

 

Holland, ze zeggen: je grond is zoo dras
maar malsch zijn je weiden en puik is je gras
en vet zijn je glanzende koeien.
(19e eeuw)

 

Kent gij het land, der zee ontrukt,
Door d' arbeid van een voorgeslacht,
Dat nooit verwonnen heeft gebukt.
Of 't hief zich op met groter kracht ?

 

Hollands vlag, je bent mijn glorie
Hollands vlag, je bent mijn lust
'k roep van louter vreugd victorie
als ik je zie aan vreemde kust,
(19e eeuw)

 

O, dierbaar plekje grond
waar eens mijn wieg op stond
Mijn vaderland
U, die mij woning bood
en koesterde in uw schoot
Zij ook in nood en dood
mijn trouw ten pand (op de melodie van het Engelse volkslied)

 

Hoort, zegt het voort, dat nu jong Nederland
niet meer teert op de kracht
van een roemrijk geslacht
maar aan 't werk gaat met eigen hand. (19e eeuw; padvindersmars)

(Refrein: Naar de duinen, naar de bossen, vrolijk ’t leven tegemoet)

 

´t Was Oranje, ´t is Oranje
´t Blijft Oranje, rood wit blauw
´t Hele land zingt van Oranje
Van Oranje en Nassau

 

Komt vrienden, in het ronden
minnaars van enen stiel.
Ik zal u gaan verkonden
hoe ik door 't slijperswiel
den kost verdien voor vrouw en kind
schoon blootgesteld aan weer en wind. (18e eeuw).

 

O schitterende kleuren van Nederlandse vlag,
Wat wappert gij fier langs de vloed.
Hoe klopt ons het harte van vreugd en ontzag,
Wanneer het uw banen begroet:
Ontplooi u, waai uit nu, bij nacht en bij dag.
Gij blijft ons een teken, o heilige vlag.
Van trouw en van vroomheid, van vroomheid en moed
Van trouw en van vroomheid en moed.

 

Merk toch hoe sterk nu in 't werk zich al stelt
die t' allen tij zo ons vrijheid heeft bestreden.
Ziet hoe hij slaaft, graaft en draaft met geweld
om onze goed en ons bloed en onze steden.
Hoor de Spaanse trommels slaan!
Hoor Maraans trompetten! (Maraans = Spaans)

(Refrein: Bergen op Zoom houd u vroom, stut de Spaanse scharen  (Valerius; 17e eeuw)

 

Sikkels klinken, sikkels blinken
ruischend valt het graan.
Zie de bindsters garen
zie in lange scharen
garf bij garven staan.

 

Waar de blanke top der duinen
schittert in den zonnegloed
en de Noordzee vriend'lijk bruisend
Neêrlands smalle kust begroet

 

Wie gaat mee, gaat mee over zee?
Houd het roer recht!
Frisch blaast de wind langs de reê.

Wij leven vrij, wij leven blij
op Neêrlands dierb'ren grond.
Ontworsteld aan de slavernij
zijn wij door eendracht groot en vrij

 

Wij willen Holland houen
ons Holland fier maar klein!
Wij blijven 't hou en trouwe
wat ook zijn lot moog' zijn!

 

Nationalistisch
Uit deze liederen spreekt duidelijk een nationalistische inborst en de teksten zullen jonge mensen tegenwoordig heel vreemd voorkomen. Ze vertegenwoordigen gewoon een heel andere wereld dan de wereld van nu.

 

Vergelijk ze maar eens met hiphop- en rapteksten, zoals die hieronder!

 

Drank en drugs


Lil' Kleine - Drank & Drugs

Als je bitch wil chillen, is 't geen probleem
Dan ga ik erheen, ik kom niet alleen
Want ik heb drank en drugs, ik heb drank en drugs

Als je bitch wil chillen is 't geen probleem
Dan ga ik erheen, ik kom niet alleen
Want ik heb drank en drugs, ik heb drank en drugs

Als je bitch wil chillen en ze belt m'n nummer
Dan ga ik wel komen want ik ben flexibel
Nu ben ik in de club, nu sta ik voor de spiegel
Ik kan niet voor je liegen, we willen wat verdienen

Nou ik verhoog het tempo, bezwete hoofden, grote ogen, ik ga lekker
Ik heb m'n schoenen vies, verslapen niets knuffel iets, echt fock je wekker
Ik ben met Ronnie Flex, we roken weks, tellen stacks, of sturen facturen
En je ma zegt ze houd van gek, houd van seks, nu wil ik er huren

Als je bitch wil chillen, is 't geen probleem
Dan ga ik erheen, ik kom niet alleen
Want ik heb drank en drugs, ik heb drank en drugs

Als je bitch wil chillen, is 't geen probleem
Dan ga ik erheen, ik kom niet alleen
Want ik heb drank en drugs, ik heb drank en drugs

Alle tieners zeggen ja tegen MDMA, je meisje is een mots ze had seks met je pa
Geen blad voor me mond maar recht voor me raap
Ze zullen er niet zijn als het slecht met me gaat
Ey bitch schuif op, we komen binnen met zn allen
Je moet zakken tot de grond alsof je moeder is gevallen
Ik ken bitches zoals jij en ik vang ze elke keer
Morgen weet je zehma niks meer
Dat maakt niet uit want ik vind het wel goed zo
Ik bel kleine en ik zeg kom langs bro, misschien dat mn libi vroeg afloopt
Je ruikt wiet en seks als ik langsloop

Als je bitch wil chillen, is 't geen probleem
Dan ga ik erheen, ik kom niet alleen
Want ik heb drank en drugs, ik heb drank en drugs

Als je bitch wil chillen, is 't geen probleem
Dan ga ik erheen, ik kom niet alleen
Want ik heb drank en drugs, ik heb drank en drugs

Als je bitch wil chillen
Als je bitch wil chillen
Als je bitch wil chillen
Als je bitch wil chillen
Als je bitch wil chillen

Wil chillen, wiil chillen
Wil chillen, wil chillen
Wil chillen, wil chillen
Wil chillen, wil chillen

Als je bitch wil chillen

 

Wat een verschil in mentaliteit!

 

Pompeus
Het is natuurlijk waar dat veel ouderwetse vaderlandse liederen erg pompeus klinken. Ze zijn vaak ook niet echt mijn smaak, maar het is toch leuk dat huisgenoot W. de tekst en melodie van deze op de lagere school geleerde liederen nu nog kent en ze bij tijd en wijle ten gehore brengt.

 

Internet
Als je teksten en melodieën wilt opzoeken: de meeste liederen zijn eenvoudig op internet (YouTube) te vinden.


Zie ook:  http://www.liederenbank.nl/index.php?actie=top30&lan=nl en

http://www.liedjeskist.nl/liedjesthema/vaderland.htm

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.