Blog 161 – Archaïsche taal


Archaïsch taalgebruik is volgens Van Dale  “taalgebruik waarbij men min of meer opzettelijk verouderde woorden of zinsconstructies gebruikt”. Ze hebben vaak een juridische of Bijbelse achtergrond.


Soms worden die woorden of uitdrukkingen ironisch gebruikt (Gerard Reve, Marten Toonder), soms ook spreekt iemand (bijna) altijd zo.

 

 

" 'Sta me toe een eenvoudige doch voedzame maaltijd te bereiden', hernam de bediende. 'Dat zal u goed doen. Er zweeft me een getruffelde zwezerik  voor de geest, voorafgegaan door een gebonden potage, getrokken van een doorregen...'

Heer Ollie kromp in elkaar en keek hem met holle ogen aan.

'Vandaag niet', sprak hij met zwakke stem. 'Ik heb kou op mijn innerlijk gevat. Een bruispoeder zal me goed doen.' "

(uit: Marten Toonder, 'De Grote Onthaler')



Bekende mensen die zich vaak archaïsch uitdrukken
Als iemand archaïsche taal gebruikt als hij/zij spreekt, gaat dat heel vaak gepaard met een langzame, duidelijke, wat plechtige manier van spreken.

Meestal maakt zo iemand lange, gecompliceerde, maar wel grammaticaal perfecte zinnen.

 

Voorbeelden van mensen die op die manier spreken of spraken zijn prof. mr. I.A. Diepenhorst (voormalig minister van Onderwijs), oud-premier Dries van Agt (ook oud-minister van Justitie) (link) en mr. Piet Hein Donner (onder andere oud-minister van Justitie, oud-vicepresident van de Raad van State en minister van staat) (link).

 

Vaak kunnen deze mensen uitstekend schrijven. Ze houden gewoon van taal.

 

Kijk maar eens naar de tekst van het eindadvies van de Adviescommissie Uitvoering Toeslagen (ja, van de kinderopvangtoeslagaffaire), waarvan hij medeopsteller was.

Het taalgebruik is om door een ringetje te halen.

 

Hieronder staat een lijst met voorbeelden van archaïsche woorden en uitdrukkingen

  • gij
  • met gezwinde spoed
  • doen toekomen
  • zulks
  • pogen
  • wier
    (Zoals veel mensen tegenwoordig niet meer weten, is ‘wier’ de vrouwelijke of meervoudsvorm van ‘wiens’. Dat laatste woord wordt in kranten nog wél vaak gebruikt. Maar een zin als “De vrouw wiens auto gestolen werd …” is echt fout. Het moet zijn: “De vrouw wier auto (of: van wie de auto) gestolen werd”. Ook is een zin als “De kinderen wiens haar al geknipt is, …” verkeerd Nederlands. “De kinderen van wie het haar al geknipt is, …” is juist)
  • thans
  • reeds
  • heden
  • doch
  • hiertoe (in de zin van ‘met dat doel’)
  • hierop ( in de zin van ‘daarna’)
  • wij zien ons genoopt (= genoodzaakt)
  • mijnentwege (= mijnentweegs = wat mij betreft)
  • behoudens (= behalve, tenzij, met uitzondering van, onder voorbehoud van, met behoud van)
  • blijkens
  • op enig moment
  • dat laat onverlet
  • buitengemeen
  • wegens
  • gaarne
  • inzonderheid (= vooral)
  • inzake
  • alsmede
  • laatstelijk
  • nochtans
  • alvorens
  • hetwelk; dewelke
  • hieromtrent
  • benevens
  • tevens
  • aangaande
  • een zekere mate van
  • uwerzijds
  • amice
  • te onzent
  • echt (in de zin van ’huwelijk’)
  • zeer (i.p.v. ‘heel’)
  • maagschap (familie)
  • ontslapen (sterven)
  • indien
  • hetgeen
  • het voorgaande
  • dan wel
  • der/des (in plaats van ‘van de/het’)
  • kosten dezes
  • hunner (van hen)
  • te dezen (= 'hier', 'hierbij', 'in dit geval', 'in dit opzicht', 'op dit punt')
  • bij dezen / bij deze (hierbij)
  • te dezer zake
  • somtijds
  • alsmede
  • verzuimen (in de zin van nalaten)
  • jegens
  • plaatshebben
  • mededelen
  • aanvangen (= beginnen)
  • voorts (= verder)
  • verhoeden (= voorkomen)
  • teneinde
  • verhalen (i.p.v. vertellen)
  • droefenis
  • verknochtheid
  • wenen (i.p.v. huilen)

 

Een manier van communiceren
Huisgenoot W. en zijn 2,5 jaar jongere zus hielden ervan om archaïsche of ouderwetse taal te gebruiken als ze elkaar ansichtkaarten of e-mails stuurden of elkaar begroetten.

Goede zuster, zijt gij van zessen klaar? Hoe varen gij en de kleinen (=kleinkinderen)? Hoe was het weder in ’s Gravenhage / in den lande?”, kon ik huisgenoot horen zeggen.

En zijn zus zou dan kunnen antwoorden:

Waarde broer, wij hebben den vorigen week het Binnenhof met een bezoek vereerd. En de kleinen hebben ons vergezeld naar de Linnaeushof. Blijdschap alom!

Of, in een ander verband:
De reden voor hun verontwaardiging ontgaat mij ten enenmale, want de bedoelingen van deze lieden zijn in het geheel niet slecht …  ”

De dagen lengen al lichtelijk en de zomer is in aantocht”.

 

Onjuist archaïsch taalgebruik
Voor huisgenoot W. en zijn overleden zus Margreet was het gebruiken van deze woorden een spelletje, maar mensen die veel met juridische documenten in aanraking komen, weten soms echt niet meer hoe ze normaal moeten schrijven.

 

En ook in scripties en wetenschappelijke artikelen wordt vaak zulke gekunstelde taal gebruikt dat het lachwekkend aandoet.

De schrijvers menen soms dat de tekst meer indruk maakt als ze woorden als ‘thans’, ‘reeds, ‘behoudens’, ‘alsmede’ en ‘blijkens’ gebruiken, in plaats van ‘nu’,  ‘al’, ‘behalve’, ‘en (ook)’ en ‘wat blijkt uit’.

 

Voorbeelden van juridisch taalgebruik
Hieronder geef ik wat voorbeelden van zinnen in juridische documenten, waarin archaïsch taalgebruik gangbaar is.


Beantwoordt de strekking van een nietige bepaling in de Overeenkomst in een zodanige mate aan die van een andere, als geldig aan te merken bepaling, dat aangenomen moet worden dat die andere bepaling in de Overeenkomst zou zijn opgenomen indien van de eerstgenoemde wegens haar ongeldigheid zou zijn afgezien, dan komt haar de werking van die andere bepaling toe, behoudens in zoverre dit onredelijk zou zijn jegens een belanghebbende die geen Partij is bij de Overeenkomst.

 

Gedaagde ontkent en betwist al hetgeen eiseres in de dagvaarding heeft gesteld, behoudens voor zover enige stelling in het onderstaande uitdrukkelijk als juist wordt erkend.

 

Ik heb nimmer betwist dat het opgenomen telefoongesprek heeft plaatsgevonden. Spoedig na het gesprek ben ik erachter gekomen dat Trademark mij met listige en bedrieglijke kunstgrepen op een dwaalspoor heeft gebracht. In de jurisprudentie is inmiddels veelvuldig vastgesteld welke onrechtmatige kunstgrepen dat zijn; deze zijn op identieke wijze ook in mijn situatie toegepast. Vervolgens heb ik onmiddellijk en meerdere malen een beroep gedaan op vernietigbaarheid van de overeenkomst, voor zover deze al tot stand is gekomen, op grond van bedrog c.q. dwaling. Uw opmerking, dat uit deze reactie geen feiten blijken die enige afbreuk doen aan de rechtsgeldigheid van de vordering, kan ik dan ook niet plaatsen.

 

In het onderhavige geval is er sprake van bedrog aan de zijde van Trademark bij het sluiten van de overeenkomsten. Zoals hiervoor is overwogen, heeft Trademark …. willens en wetens misleid met de bedoeling om hen te verleiden om deze overeenkomsten te sluiten. (...) Aldus heeft Trademark gehandeld in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt en dus jegens ... onrechtmatig gehandeld. Voorts geldt dat het bedrog meebrengt dat Trademark wist wat de werkelijke feiten waren. Trademark had daarom haar verweer (...), gelet op de evidente ongegrondheid daarvan, in verband met de betrokken belangen van ... achterwege moeten laten. Door niettemin toch verweer te voeren, is er naar het oordeel van de kantonrechter sprake van misbruik van procesrecht.

 

Ik verzoek u het er tevens toe te leiden

 

In wederzijdse tweede echt …

 

Alle schulden door de aanstaande echtgenoten … aangegaan, welke niet de gewone gang van de huishouding betreffen, alsmede schulden drukkende op … …, zullen komen ten laste van degene hunner door wie die schulden zijn gemaakt … .

 

De koper geeft nu reeds onvoorwaardelijk en onherroepelijk toestemming aan de verkoper dan wel aan een door haar aan te wijzen derde om …

 

Alvorens met een executoriale titel de executie kan beginnen, moet in alle gevallen de titel eerst betekend worden aan de schuldenaar of aan diens adres.

 

Taalgebruik van politici
Politici komen heel vaak met juridisch documenten in contact. Misschien komt het daardoor dat sommigen ondanks hun hoge opleiding geen normale brief kunnen schrijven.

Óf ze gebruiken archaïsche woorden, óf ze maken krakkemikkige zinnen.

 

Over dat laatste schrijf ik een volgende keer.

 

Doe de quiz!

https://doeneke.nl/thans-ouderwets-doe-de-archaische-woordenquiz/

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger

 

Wil je een reactie plaatsen? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Rating: 0 sterren
0 stemmen

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

 

Blog 162 – Astrologie

 

Toen ik begin 30 was, liet ik een horoscoop maken bij een astrologe in Groningen. Die astrologe was een kennis van een studievriendin die ik toen had. Ik wilde weten hoe ik verder moest in mijn leven.

 

Ik moest opgeven waar, op welke dag en welk tijdstip ik geboren was en zij zocht de astrologische gegevens daarbij.


Dat ik een Waterman ben (een luchtteken), wist ik wel, maar dat zegt niet alles. Ik wist bijvoorbeeld niet dat ik echt véél Waterman-kenmerken heb, omdat bij mijn geboorte niet alleen de zon in het sterrenbeeld Waterman stond, maar ook Mars, Venus en Mercurius.


Dat de ascendant in de astrologie heel belangrijk is, wist ik ook niet. Die van mij staat in Boogschutter (een vuurteken). Dat betekent onder andere dat ik de waarheid heel belangrijk vind – iemand die liegt, of onoprecht is, maakt mij kwaad.

'Mijn' maan staat in het sterrenbeeld (= dierenriemteken) Kreeft (een waterteken), in het zevende huis; daardoor ben ik verzorgend en kan ik sfeer scheppen, maar kan ik slecht tegen kritiek.
Dat slecht tegen kritiek kunnen wordt nog versterkt doordat 'mijn' Saturnus in het teken Maagd (een aardeteken) stond bij mijn geboorte.

Kritiek kunnen ontvangen is dus wel een behoorlijk leerpuntje in mijn leven!

Een ander leerpunt heeft ermee te maken dat de planeet Pluto, die 'heerst' over het sterrenbeeld Schorpioen, in het sterrenbeeld Leeuw stond toen ik geboren werd. Bij mijn hele generatie schijnt dat zo te zijn, maar omdat Leeuw en Waterman – mijn sterrenbeeld – tegenover elkaar liggen (oppositie), veroorzaakt de positie van Pluto in mijn horoscoop spanning. Een zekere mate van dwangmatigheid kan het gevolg zijn.
Pluto in Leeuw heeft te maken met wilskracht en de behoefte om diep te graven.


'Mijn' Uranus staat in Tweeling in mijn horoscoop, in het zevende huis.
Het teken Waterman en het teken Tweeling zijn allebei luchttekens (je hebt luchttekens, vuurtekens, aardetekens en watertekens), dus ze versterken elkaar. Deze positie heeft te maken met drang naar vrijheid en dingen willen weten.


Neptunus staat in Weegschaal. Dat heeft te maken met wazigheid en dromerigheid, maar ook met idealisme en met verhalen schrijven.

Duizelt het je al?

 

Enige kernpunten van mijn horoscoop

  • moeite om van iemand afhankelijk te zijn
  • praten met een partner is erg belangrijk
  • veel ideeën; kan anderen goed stimuleren
  • spaarzaam
  • besteedt veel energie aan eigen ontwikkeling (leren), maar leert meer van ervaringen dan van 'leren'
  • kritiek ontvangen is heel moeilijk
  • zit te veel in het denken vast en doet te weinig met het gevoel
  • creatief; zou goed verhalenboek kunnen schrijven
  • kan tekenen of schilderen, maar alleen vanuit het gevoel
  • droomt veel
  • geïnteresseerd in filosofie
  • heeft veel kracht
  • goede intuïtie
  • als partners: Kreeft, Ram, Tweeling en Waterman; mijn ex-man was een Ram, huisgenoot W. is een Waterman
  • emoties slaan op stem en spieren
  • moet zichzelf niet opjutten
  • wil graag harmonie; afkeer van grofheid
  • weinig vrienden, soms afzondering nodig; wel heel intensieve contacten

 

Huisgenoot W.
Toen huisgenoot W. en ik elkaar hadden leren kennen, wilde ik graag weten of wij bij elkaar zouden passen. Huisgenoot was wel bereid om ook zijn horoscoop te laten trekken.

Nadat de astrologe zijn en mijn horoscoop met elkaar had vergeleken, kon ze ons vertellen dat we met een gerust hart de relatie konden voortzetten. En ze had gelijk: we zijn nu al 30 jaar meestal in goede harmonie samen.

Ik sta versteld van de samenvatting van zijn karaktertrekken die ze destijds heeft opgeschreven en die ik nu voor de eerste keer in jaren weer bekijk: ze kloppen precies!

 

Horoscopen in tijdschriften
Door wat ik hierboven heb opgeschreven, begrijp je wel dat de astrologie een heel veel meer omvattend systeem is dan je zou denken als je de horoscooppagina in een tijdschrift bekijkt om te zien waar jij, met jouw sterrenbeeld, in een specifieke maand rekening mee moet houden.

Het zegt nog niet zo veel als je weet dat je 'Ram', 'Stier', 'Tweeling', 'Kreeft', 'Leeuw', 'Maagd', 'Weegschaal', 'Schorpioen', 'Boogschutter', 'Steenbok', 'Waterman' of 'Vissen' bent.


Kenners werken met huizen, vier elementen, hoofdtekens, vaste tekens, beweeglijke tekens, hoeken, aspecten, de ascendant, de descendant, maansknopen (drakenkop en drakenstaart), conjunctie, opposiet, vierkant, driehoek, sextiel, imum coeli (IC, nadir), midhemel (MC; zenit), het gelukspunt etc.

 

Pseudowetenschap
Astrologie mag dan wel als een pseudowetenschap of kwakzalverij beschouwd worden, maar astrologen hebben in de wereldpolitiek zeker een rol gespeeld. En misschien doen ze dat nog wel, zeker in India en naburige landen.

Daarover een volgende keer!

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger

 

Wil je een reactie plaatsen? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 0 sterren
0 stemmen

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

 

 

Blog 163 – Astrologie in de wereldpolitiek

Niet alleen leiders van India, Sri Lanka en Myanmar huren astrologen in voor advies, ook westerse politici hebben dat gedaan.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Astrologie

 

Quest
In het vijfde nummer van het populairwetenschappelijke tijdschrift Quest van dit jaar staat o.a. een verhaal over “Acht astrologen die de geschiedenis (een klein beetje) hebben veranderd”.


Wil je weten over welke politici het gaat?

 

President Reagan
Ronald Reagan was president van de Verenigde Staten van 1981 tot 1989. In maart 1981 werd er een aanslag op hem gepleegd. Zijn vrouw, Nancy, was zo geschrokken dat ze contact opnam met een astrologe: Joan Quigley. Ze wilde haar man beschermen en geloofde dat een astroloog de moordaanslag had kunnen voorspellen.


Het is niet bekend op welke presidentiële besluiten Joan Quigley precies invloed heeft gehad.

In een interview met CBS gaf Quigley als voorbeeld dat ze de horoscoop van de toenmalige Sovjetleider Gorbatsjov had getrokken en daaruit had geconcludeerd dat hij intelligent was en openstond voor nieuwe ideeën.

Vervolgens had ze mevrouw Reagan (Nancy) overreed om haar man ervan te overtuigen dat hij zijn kijk op de Sovjet-Unie als een evil empire moest loslaten.


Als gevolg daarvan zouden de VS en de Sovjet-Unie enkele wapenbeheersingsovereenkomsten hebben gesloten.

 

De nazi’s
Over het algemeen hadden de Duitse nazi-kopstukken niet veel op met astrologie, maar Rudolf Hess (gedurende enige tijd de plaatsvervanger van Adolf Hitler) en Heinrich Himmler (leider van de SS) hadden dat wel.


In 1940 mocht de astroloog Karl Ernst Krafft voor de nazi’s gaan werken, omdat hij had voorspeld dat Adolf Hitler iets ernstigs zou overkomen tussen 7 en 10 november 1939.
Op 8 november werd er inderdaad (door Georg Elser) een bomaanslag gepleegd in de Bürgerbräukeller in München, waar Hitler zojuist een toespraak had gehouden (Hitler bleef ongedeerd).

 

Krafft maakte onder andere rapporten waarin de voorspellingen van Nostradamus gunstig voor het bewind van Hitler werden uitgelegd.

Die documenten werden vervolgens gebruikt als propagandamiddel.

 

Het Verenigd Koninkrijk
Ook de Britse geheime dienst MI5 huurde in 1940 een astroloog in.
MI5 wilde op basis van de horoscoop van Hitler kunnen voorspellen wat de Führer zou beslissen.


De door Louis De Wohl getrokken horoscopen hebben waarschijnlijk niet tot concrete acties van Britse geheim agenten geleid.

 

In de zestiende eeuw had het Engelse hof een astroloog in dienst. De astroloog van koningin Elizabeth I (die regeerde van 1558-1603) was John Dee.

 

President De Gaulle
Charles de Gaulle was president van Frankrijk van 1959 tot 1969.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog had hij als officier gevochten in de Slag bij Verdun en tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij de leider van een Franse regering in ballingschap. 

In 1944 ontmoette De Gaulle majoor Maurice Vasset, die zich tijdens de oorlog bekwaamd had in de astrologie. Tot De Gaulles aftreden in 1969 hielden ze contact.

 

In 2009 vertelde Vasset tijdens een interview met een journalist van het weekblad Le Nouvel Observateur dat De Gaulle ‘een tevreden klant’ was.

 

François Mitterrand
Een andere Franse president, François Mitterrand, had ook een vaste astrologe: Elizabeth Teissier.

 

Mitterrand was van 1981 tot 1995 president van Frankrijk.

Hij vertrouwde op de adviezen van de astrologe in de periode 1989-1994. Daar is bewijs voor, want zij nam een deel van de telefoongesprekken die hij met haar voerde, op.

Mitterrand was daar trouwens van op de hoogte.

 


Myanmar
In Myanmar, ook wel bekend onder de naam Birma, spelen astrologen al sinds mensenheugenis een grote rol.
Astrologie is nauw verbonden met het boeddhisme in het land en is er een integraal onderdeel van het dagelijks leven.

De datum en het tijdstip voor de onafhankelijkheid van Groot-Brittannië (Engeland had Myanmar in 1824 ingelijfd) werden bijvoorbeeld op advies van astrologen bepaald:
4 januari 1948, exact om 4.20 uur ’s nachts.

 

In 1970 gaf de astroloog van de president hem het advies om mensen voortaan aan de rechterkant van de weg te laten rijden, niet langer aan de linkerkant – zoals onder de Britten.

En machthebber generaal Than Shwe zou in 2005 op advies van zijn astroloog besloten hebben om Naypidaw uit te roepen tot nieuwe hoofdstad, in plaats van Rangoon (Yangon).

 

Of astrologen ook een rol hebben gespeeld bij de meest recente staatsgreep in het land en het gewelddadige optreden van de militairen?
Dat zullen we later nog wel horen.

 

India
In India kijkt niemand ervan op dat machthebbers astrologen consulteren. Ook Indira Gandhi, de eerste vrouwelijke premier van het land (1966-1977 en 1980-1984), deed dat.

Het is zelfs zo dat sommige Indiase universiteiten een opleiding aanbieden in astrologie.

 

De tegenwoordige premier, Narendra Modi, zou een vaste klant zijn van een blinde, hoogbejaarde astroloog in Rajkot: Pranab Kumar Bhatt.

 

En in Nederland?
Voormalig minister en EU-commissaris Neelie Kroes schijnt regelmatig contact te hebben gehad met astrologen, maar waarover precies is niet bekend.

Ook koningin Juliana had belangstelling voor astrologie. Ze had die belangstelling opgedaan in contacten met de voormalige Duitse keizer Wilhelm II, die sinds 1918 in ballingschap in Doorn woonde.

 

Uit de mode
Ik geloof dat in de westerse wereld de astrologie en de belangstelling voor esoterie uit de mode zijn. Dat komt misschien doordat iedereen zó druk bezig is met de nieuwste ontwikkelingen op sociale media.

Mensen luisteren tegenwoordig naar influencers en spindoctors om te kunnen bepalen wat waar is of niet.

Of ze leggen hun hele ziel en zaligheid in een of andere fundamentalistische godsdienst of complottheorie. Of stellen hun ganse vertrouwen in ‘de wetenschap’.

 

De waarheid
Ach ja, wat is waar?

En wie heeft de waarheid in pacht? Gebruik je gezond verstand, zou ik zeggen!

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger

 

Wil je een reactie plaatsen? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 0 sterren
0 stemmen

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

Dit is de horoscoop van Maurice Vasset

 

Blog 164 – Kinderboeken door de generaties heen

 

Ik kan me niet herinneren dat ik vroeger heel veel boeken las. Er zijn vier boeken waarvan ik me herinner dat ze indruk op me gemaakt hebben: ‘Hopla het feestvarken’ (van Harriet Laurey), ‘Jonkje van opa’ (Anka Borch; vertaald uit het Noors), ‘De kinderen van de grote fjeld’ (van Laura Fitinghoff; vertaald door Nora Basenau-Goemans) en ‘Alleen op de wereld’ (Hector Malot).

 

Daarnaast hield ik van grappige boeken, zoals ‘Bulletje en ‘Bonestaak’ (gepubliceerd 1922-1937) en ‘Pietje Bell’ (Chris van Abkoude; gepubliceerd in de periode 1914-1936 ).


Billie Turf’ (vertaald uit het Engels en gepubliceerd in Sjors en Eppo) en Dik Trom vond ik ook grappig. Verder herinner ik me 'De wondere avonturen van Arretje Nof' (Johan Fabricius).

 

Ik weet bijna zeker dat ik met ‘Bulletje en Bonestaak’ kennis heb gemaakt bij onze oma en opa, de ouders van mijn moeder.

Zou mijn moeder die boeken ook gelezen hebben? Ze had het er in ieder geval nooit over.

 

De generatie van mijn moeder
Niet zo lang geleden heb ik familieleden via Whatsapp, o.a. via de familie-app, gevraagd of ze zich konden herinneren welke boeken ze vroeger als kind mooi vonden.


Mijn moeder kwam toen met ‘Niek van den bovenmeester’.

Dat boek werd op de lagere school door de meester voorgelezen, was geschreven door W.G. van de Hulst en gepubliceerd in 1929.

In haar jeugd – zij is geboren in 1924 – was het dus nog behoorlijk nieuw.


Misschien herinnert ze zich dit boek zo goed omdat ze zelf later met een ‘bovenmeester’ (hoofd van een school) trouwde.


Onverwoestbare boeken
'Niek van den bovenmeester' was het eerste boek dat mijn 96-jarige moeder te binnen schoot, maar later bedacht ze dat ze toch ook genoten had van 'Alleen op de wereld' en 'Dik Trom'.

Die boeken werden aan het eind van de negentiende eeuw al geschreven!

 

Een volgende generatie
Huisgenoot W. zit in de generatie na mijn moeder. Hij is geboren in 1941 en was vroeger blijkbaar een enorme lezer.

Dat is trouwens niet zo raar, want pas op zijn twaalfde kon hij op voetbal (er waren nog geen jeugdteams) en televisie (laat staan games!) had je nog niet in zijn jeugd.

 

Werk van calvinistische schrijvers als W.G. van de Hulst en Anne de Vries kreeg hij niet aangeboden.

Hij las vooral boeken die met geschiedenis te maken hadden, zoals ‘Fulco de minstreel’, ‘Het Slot op de Hoef’ (o.a. over de Hoekse en Kabeljauwse twisten) en ‘In woelige dagen’ (over de Slag bij Warns in 1345), allemaal geschreven door Cornelis Johannes Kievit oftewel C. Joh. Kievit.

 

Ook andere boeken van C. Joh. Kievit las hij, zoals ‘Wilde Bob’ en ‘Dik Trom’.

 

Andere geschiedenisboeken die huisgenoot zich nog steeds herinnert zijn ‘De Scheepsjongens van Bontekoe’ en het ridderverhaal ‘Eiko van de Reigershof’ (beide van Johan Fabricius), boeken uit de serie Oud Goud (‘De vier Heemskinderen’, ‘Michiel Adriaansz. de Ruyter’, ‘Ben Hur’), boeken over de Boerenoorlog, van Louwrens Penning (zoals ‘De leeuw van Modderspruit’, ‘De held van Spionkop en ‘De overwinnaar van Nooitgedacht’) en de trilogie over het lot van de familie Tavelinck (over de Franse Revolutie in Nederland; door Jo van Ammers-Küller).

 

De moeder van huisgenoot was in Nederlands-Indië geboren en over dat land las hij dus ook wel, zoals het boek ‘Geheimzinnige lichten in het Diëng-gebergte’ (van F.J. Broekhals), nog te vinden in de bibliotheek en op Marktplaats!

En ‘De duvelstoejager van het wapen van Hoorn’, ook een favoriet van mijn oudste zoon (van Peter de Rooy).

 

Verder verslond huisgenoot natuurlijk ook voetbalboeken en ‘Indianenboeken’, zoals ‘Verhalen uit het leven van Tecumseh de Bergleeuw’ (van Fritz Steuben), en hij herinnert zich boeken van Diet Kramer (‘Razende Roeltje’, Roeland Westwoud’) en Cissy van Marxveldt (over Joop ter Heul), de jeugdboeken uit de Bob Evers-serie (auteur: Willy van der Heide) en de boeken over Bolke de Beer (voor het eerst verschenen in 1935).


Zelf heb ik ook een paar boekjes in de Bolke de Beer-serie (schrijver: A.D. Hildebrand) gelezen, maar mij konden ze nooit boeien.

 

Mijn generatie en wat later
De volgende in de rij ben ik (1949); daar heb ik al iets over geschreven hierboven.


Mijn drie jaar jongere broer Pieter noemde ‘Reis door de nacht’ van Anne de Vries (over de Tweede Wereldoorlog) en de Biggles-boeken (97 delen!)

Mijn acht jaar jongere broer Harry vond ‘Reis door de nacht’ ook indrukwekkend. Hij had ook goede herinneringen aan de Bob Evers-serie en de Karl May-boeken.


Mijn schoonzus, geboren in 1958, herinnerde zich vooral de jeugdboekenserie ‘Snuf de hond’ (geschreven door Piet Prins).

 

Mijn jongere zus Jackie, geboren in 1961, noemde ‘Kruimeltje’ (geschreven in 1923 door Chris van Abkoude, de schrijver van ‘Pietje Bell’), het boekje van Jaap ter Haar over de tweeling Saskia en Jeroen (dat boek sprak mij als tweeling nooit aan), de Bob Evers-boeken en de boeken van Enid Blyton over ‘De Vijf’ (The Famous Five).

En natuurlijk de meisjesboekjes geschreven door haar toenmalige hartsvriendin en klasgenoot Greetje Kip
.

 

Mijn broer Aldo, geboren in 1963, dacht vooral aan de boekjes van W.G. van de Hulst, bijvoorbeeld ‘Het wegje in het koren’, ‘Van Bob en Bep en Brammetje’ en ‘Fikkie’.

 

De generatie van onze kinderen
Allert is geboren in 1971 en noemde een hele reeks boeken. Hij zit in het onderwijs, dus misschien heeft hij ze niet allemaal als kind gelezen, maar is hij er later mee in aanraking gekomen.

De mooiste boeken vindt hij ‘Sjakie en de chocoladefabriek’  (Roald Dahl, uitgebracht in 1964),  ‘Snuf de hond’ (Piet Prins, zie hierboven), ‘De kleine kapitein’ van Paul Biegel (1971) en ‘De metro van Magnus’ van Joke van Leeuwen (uitgebracht in 1981; vanaf ca. 8 jaar).

 

Nelson, Dolf en Louis zijn geboren in resp. 1974, 1976 en 1977.

Zij vonden vooral de fabels en sprookjes die ik vroeger voorlas mooi.
Dat waren bijvoorbeeld de fabels van Aesopus, de sprookjes van Grimm en de sprookjes van Andersen.


Verder had je de verhalen over Anansi de spin en lazen ze ‘De duvelstoejager van het wapen van Hoorn’ en de Bob Evers-serie.
Boeken dus die door de generaties heen populair zijn gebleven.


En opa las ze voor uit 'De negerhut van oom Tom', hoor ik net vandaag. "Voel deze knuisten, hard van het negers beuken".


Het boek ‘Boy’, van Roald Dahl, maakte ook indruk.


Louis vond ‘Indiaan in de kast’ (The Indian in the Cupboard), een vertaald boek van de Britse schrijfster Lynne Reid Banks, heel mooi.

In de klas werd voorgelezen uit de boekjes over Dikkie Dik. Daar genoot hij erg van.

 

Zelf vond ik de boekjes over Paulus de Boskabouter (van Jean Dulieu) hartstikke leuk. Die las ik de kinderen voor; ik had zelf goede herinneringen aan de hoorspelafleveringen over Paulus de Boskabouter, Eucalypta en Oehoeboeroe die ik op de radio gehoord had, in mijn kindertijd.


En toen de kinderen heel klein waren, las ik ze boekjes over Yok-Yok voor, geschreven door A. van der Essen en E. Delessert.

 

Fervente lezers
Een vriendin die ook omstreeks 1970 geboren is, heeft heel veel kinderboeken verslonden – vooral ook de boeken die ze haar kinderen voorlas.

Als kind las ze ‘Kruistocht in spijkerbroek’ , van Thea Beckman, dat grote indruk maakte. Het is uitgekomen in 1973.

 

Van de boeken die ze de kinderen voorlas beveelt ze de volgende aan.

 

De jaren 90
Schoondochter Roos groeide op in eind jaren 80 en de jaren 90 en herinnert zich vooral de boeken van Roald Dahl (zie hieronder) en Guus Kuijer.

Eind jaren 70 begon Kuijer met het schrijven van kinderboeken. Ze waren meestal minder braaf dan de kinderboeken die vóór die tijd verschenen.

Ook de boeken van Roald Dahl waren natuurlijk allesbehalve braaf.

 

 

Nichtjes en neefjes geboren rond 1990
Ik heb een stel nichtjes en neefjes die rondom 1990 geboren zijn.


Neef Leo noemde meteen de boeken over Harry Potter.


Nicht Natasja schoten meteen alle boekjes van Ingrid en Dieter Schubert te binnen (bijvoorbeeld ‘Helemaal verkikkerd’, ‘Monkie’, ‘Woeste Willem’ en ‘Platvoetje’) en de boeken van Roald Dahl, zoals ‘De Griezels’.


Nicht Lieneke dacht ook meteen aan Harry Potter en aan de boeken van Roald Dahl, zoals ‘De reuzenperzik’, ‘Matilda’ en ‘De GVR’.


En Janine waren vooral ‘De pinguïn die niet van kou hield’ (Disney-voorleesboek), ‘Het fluitketeltje’ van Annie M.G. Schmidt en 'Jip en Janneke' en 'Pluk van de Petteflet', ook van Annie Schmidt, bijgebleven.

 

Mijn schoondochter Anneloes is ook nog jong.

Het eerste boekje dat bij haar opkwam was ‘Foeksia de Miniheks’, van Paul van Loon.
Haar moeder las haar voor uit Disney-verhalenboekjes en ze hield ook van sprookjes.

Als jonge tiener las ze boeken uit de ‘Kippenvelreeks’ (vertaald uit het Engels: Goosebumps). Dat zijn horrorverhalen, dus ze vond ze wel erg spannend.

 

Kleinkinderen
Toen hij een keer bij ons logeerde, heb ik de boekjes over ‘Het leven van een loser’  (van Jeff Kinney) wel eens aangeboden aan onze kleinzoon Adam (geboren 2004), maar hij had geen belangstelling.  Ook ‘Dolfje Weerwolfje’ van Paul van Loon kon, eerder al, niet op zijn interesse rekenen. Was hij misschien toen al te oud voor dat boek?

Sjakie en de chocoladefabriek’ kon hij wel waarderen. Mijn oude exemplaar van ‘Alleen op de wereld’ (van Hector Malot), dat ik hem had gegeven, vindt hij ook erg mooi.

En als kleine kindjes waren hij en Robin gefascineerd door ‘Rupsje Nooitgenoeg’, van Eric Carle.

 

Voor kleinzoon Robin (2000) waren de boekjes over ‘Het leven van een loser’ juist wel favoriet toen hij een jaar of tien was. Ook ‘Achtstegroepers huilen niet’ van Jacques Vriens vond hij indrukwekkend.

Kleindochter Yoko, van dezelfde leeftijd, bleek een heel andere smaak te hebben.

Ze wilde dolgraag de boeken van de Hunger Games hebben toen ze 14 of 15 werd.  In het Engels nog wel.
In het Nederlands is het vertaald als ‘De Hongerspelen’.  

 

De wereld draait door
Zo zie je dat ondanks de afgenomen belangstelling voor boeken in deze steeds meer op visuele prikkels ingestelde wereld, sommige (kinder- en jeugd-)literatuur nog steeds op de belangstelling van nieuwe generaties kan rekenen.


Welke kinderboeken hebben indruk op jou gemaakt?

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger

 

Wil je een reactie plaatsen? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 4 sterren
1 stem

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

Blog 165 – Nonsensgedichten

 

Laatst vond ik tussen andere oude papieren wat blaadjes met uit een oud boekje overgeschreven liedjes en gedichtjes.

Ik denk dat ik ze opgeschreven heb na de dood van mijn vader in 1991. Als hij in een goed humeur was, zong of declameerde hij vaak liedjes en gedichten, maar ook wel onzingedichten.

Ik herinner me zijn goedgemutste lach bij die gelegenheden.

 

 

Liedjes en gedichten
Bekende liedjes en gedichtjes van mijn vader waren ‘Boerke Naas’ (van Guido Gezelle, niet alle coupletten!; mijn vader was zelf een boerenzoon); ‘Klompertje en z’n wijfje’; ’t Schrijverke (ook van Guido Gezelle);  ‘Als in Holland de sneeuwklokjes bloeien’; het refrein van ‘Heidewietska’ (Haidewietska) (oorspronkelijk van Willy Derby, maar gezongen door Rijk de Gooijer); ‘Rechtop van lijf, rechtop van ziel (alleen het eerste couplet; als ik krom liep); ‘Daar bij die molen’; en ‘Kleine Greetje uit de polder’ (voor mijn tweelingzusje).


Plus kinderliedjes in het Ommer dialect, ‘Op de grote, stille heide’ en het Drentse volkslied.

 

 

Nonsensgedichten
Mijn vader declameerde ook wel eens onzingedichtjes, al kan ik me niet veel voorbeelden daarvan meer herinneren.

 

Dit was wel een hele bekende:

Een dominee uit Appelscha
had telkens last van appelschâ.
Dus als ik langs mijn appels ga,
dan sla ik steeds mijn appels ga.

Behalve grappig, was het ook een educatief gedichtje, passend bij deze leraar in hart en nieren.

 

 

Aagt Morsebel
Een van mijn vaders favorieten was een puntdicht van de in 1840 overleden dichter en landheer A.C.W. Staring.

 

Aagt Morsebel nam kleine Piet
in kost, en als het kind, te middag aangezeten,
haar soms zijn walging merken liet:
de vieze bijsmaak van heur knoeisel werd geweten
aan kaarsvet, roet, noch snuif; 't was altoos: ‘Lekkertand,
Wat zou het zijn, als aangebrand?’

Nu kwam er eens een schotelvol groen eten
te voorschijn, die Kok Aagt spinazie had geheten:
hiervan kreeg kleine Piet zijn deel op 't bord gesmakt;
hij roert er in: hij vindt twee achterpoten
van d'arme kikvors, onder 't warmoes kort gehakt,
en legt, met de ogen half gesloten,
zijn eetvork neer, terwijl hij vraagt:

‘Heeft aangebrand ook voetjes, moeder Aagt?’

 

Bekende onzindichters
C. Buddingh’ was in de twintigste eeuw bekend door zijn ‘Blauwbilgorgel’ en andere ‘gorgelrijmen’ en verder was Kees Stip (Trijntje Fop) een grote naam op het gebied van nonsensgedichten.

 

Om op de blaadjes uit mijn oude schrijfblokje terug te komen: daarop stonden ook wat onzingedichtjes. Die had ik waarschijnlijk bewaard om ze mijn kinderen of kleinkinderen te laten lezen of ze aan hen voor te lezen.

Daar is het (nog) niet van gekomen, maar ik heb inmiddels wel ontdekt wie ze geschreven heeft. En ze komen mooi van pas voor mijn blogs.

 

De gedichtjes die ik destijds overgeschreven heb:

 

Een kangoe roeide door een vaart
Waar een kroko dilde,
Toen een zwaargebaarde bok
Van de kade gilde:

“Waarheen is mijn lief gevlucht?
Waar is mijn Mathilde?”
Doch de kangoe roeide voort
En de kroko dilde

 

En:

Er staat een boom in Nederland
dichtbij het plaatsje Duiven.
Daar groeien rode neuzen aan
en al die neuzen snuiven.

Zodra het echter winter wordt
en het begint te vriezen,
dan worden al die neuzen paars
en al die neuzen niezen.

 

En:

Een maharadja in Malakka
was verzot op verse slakka,
doch gebraden kikkerbillen
vond de radja om te rilla.

Wie beschrijft dan ook zijn woede
toen de kok in arren moede
op een zondag gepaneerde
kikkerbilletjes serveerde.

Aanstonds werd de kok gevanga
en vakkundig opgehanga.
En de radja van Malakka
kookte voortaan zelf zijn slakka.

 

Van het laatste gedicht weet ik niet zeker van wie het is, maar de eerste twee zijn in ieder geval van Daan Zonderland. Ik had wel eens van hem gehoord, maar veel meer wist ik niet van hem.

 

Je kunt meer over hem te weten komen op https://www.bol.com/nl/p/redeloze-rijmen/1001004005040115/ en https://www.moorsmagazine.com/boeken/zonderland-2/

 

 

Nog een paar onzingedichten lezen?

Goudplevier  

 

Ik zit all1 en voel me nietig  

En het is ook nog ku2r hier  

En in de verte klinkt ver3tig  

De klaagzang van een goudple4  

 

Ivo de Wijs  

 

Wuzzah

   Woega woega boegah

   Dib dab dib dab dib dab jib jab

   Jabba jabba jabba jabba gabba gabba Hey!

  

   Wuzzah

   Woega zo mesjuggah

   Hibbel habbel knabbel snabbel

   Dipper dapper dopper topper

 

   Pipo pipo pipi papa

   Badie dadie ladie da

   Hibbel habbel habbekrats

   Hoppel soppel in de rats 

  

   Kippel kappel koppeltoren

   Grinnik granik kaf of koren

   Mushi mushi sushi slagroom

   Boom boom boom boom boom...

 

   Dominique van Helvert

 

 

De D

D staat voor Droom zowel als Daad.  

Beraad je tijdig nader  

en weet dan wat je worden gaat:  

een dromer of een dader.

                                    Kees Stip

 

 

Gorgelgenese

 

   Een mustang en een tangmus

    die trouwden met elkaar.

    Het was, als zich laat denken,

    een wat merkwaardig paar.

    En toen ze een tweeling kregen

    (en dat duurde niet lang!),

    was een ervan een musmus

    en de ander een tangtang.

  
C. Buddingh'

 

Rozen verwelken
Schepen vergaan
Dus zit niet te melken
Maar doe er wat aan

(Drs.P)

 

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger

 

Wil je een reactie plaatsen? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 2.5 sterren
2 stemmen

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

 

 

 

Blog 166 – Donorregistratie

 

Voor de zoveelste keer kreeg ik een envelop door de bus van het donorregister.
Uw keuze over het doneren van uw organen en weefsels na uw overlijden.

Vóór 14 juni moet ik mijn keuze doorgeven, maar nog steeds weet ik niet wat ik moet doen.

 

Mijn eerste impuls is:

NEE, IK WIL NIET!  LAAT ME MET RUST!

IK WIL DAAR HELEMAAL NIET OVER NADENKEN!

LAAT ME RUSTIG DOODGAAN ALS HET MIJN TIJD IS EN SNIJD NIET IN MIJN LICHAAM.

 

Wie zegt mij dat ‘ze’ in hun haast om goede organen en weefsels te krijgen niet in mij gaan snijden als ik dat nog voel?

 

(Aan de andere kant:

Waarom is er helemaal niet over orgaandonatie gesproken door personeel van het verpleeghuis toen mijn tweelingzus lag dood te gaan?

Dat is niet bepaald  zorgvuldig, terwijl altijd beweerd wordt dat medici zo zorgvuldig omgaan met het onderwerp orgaandonatie.

Zij hadden in een of ander donorregister toch kunnen zien dat mijn zus zich had opgegeven voor orgaandonatie; ik zag het pas later in haar papieren.

Het leven is niet zo maakbaar als D66 denkt.)

 

 

Nee zeggen?
Maar moet ik dan maar gewoon bot weigeren om mijn organen af te staan aan mensen die ze hard nodig hebben?

Wier leven en kwaliteit van leven ervan afhangt?

 

Wat harteloos.

 

Of moet ik laf de beslissing over wel of niet mijn organen en/of weefsels verwijderen aan mijn partner of familie overlaten? Zodat ik hen met een moeilijke beslissing opzadel in een dan toch al moeilijke tijd.

 

 

Niets invullen?
Zal ik de envelop met formulier maar laten slingeren of weggooien? Ik denk dat huisgenoot W. dat gaat doen en hij is vast niet de enige.

Dan komen wij in het register te staan als mensen die er geen bezwaar tegen hebben om hun organen en weefsels af te staan en wordt dat bij ons overlijden met onze nabestaanden besproken.

 

Ook dan zadel ik mijn familie op met de taak een beslissing te nemen.

 

IK BEN ER NOG STEEDS NIET UIT.

 

Bespreken met de kinderen
Dan kan ik het onderwerp beter nu alvast met mijn kinderen bespreken. Gelukkig zie ik ze binnenkort alle drie in verband met Moederdag.

En hen kennende weet ik bijna wel zeker dat ze er een mening over hebben.

Al kan het best zo zijn dat hun meningen verschillend zijn.

 

Ik kijk ernaar uit om er met hen over te praten.

 

https://www.trouw.nl/nieuws/ongewild-donorschap-ligt-voor-kwetsbare-groepen-op-de-loer~b1283fb1/

 

https://www.volkskrant.nl/mensen/mette-19-ging-dood-en-haar-nabestaanden-zijn-teleurgesteld-over-de-kille-praktijk-van-orgaandonatie~baad23cb/

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger

 

Wil je een reactie plaatsen? Dat zou ik zeer waarderen! Vermeld dan s.v.p. het nummer van het blog waarop je reageert .
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 0 sterren
0 stemmen

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

 

Blog 167 – Kleren in 1966-1967

 

Toen mijn oudste zoon, schoondochter en tweejarige kleindochter Emma op bezoek waren voor Moederdag, zocht ik kleurpotloden en tekenpapier.

 

Bij de kleurpotloden lag een oud schrift in een ruim A4-formaat, met wat tekst en uitgeknipte modeplaatjes, maar met nog veel lege bladzijden.

Ik heb het altijd bewaard sinds de ‘vormingsklas voor algemeen huishoudelijk onderwijs’, die mijn tweelingzus en ik volgden na het behalen van het hbs-B-diploma, in 1966-1967.


Wist ik onbewust dat ik het nog eens voor iets als een blog zou gebruiken?

 

 

Vormingsklas
In de jaren 80 van de vorige eeuw is de ‘vormingsklas’ afgeschaft.

Toen Rina en ik eraan begonnen waren we 17 en het jaar was bedoeld als een overbruggingsjaar naar het hoger beroepsonderwijs, waar je pas terecht kon als je minstens 18 was.

 

Tegenwoordig gaan meisjes na de middelbare school een jaar naar Australië of zo, maar daar was toen geen sprake van. Ik zou het ook heel moeilijk gevonden hebben, trouwens.

 

Uiterlijke verzorging
Ik weet niet zeker voor welk vak ik het schrift nodig had, maar het zal zoiets als Uiterlijke verzorging geweest zijn, of Naaldvakken.

Op de voorkant staat mijn naam, VA (Vormingsklas-A) en de naam van het vak (of, in hedendaagse termen, module): 
Meisje, hoe zie je eruit?’

 

Oeps, wat ouderwets en braaf!

 

 

Welke kleren had ik?
Bij het begin van de module moesten de leerlingen opschrijven welke kledingstukken ze hadden.

Dat deed ik dus.

 

Boven de lijst die ik destijds opstelde, staat:

Kleren die ik – samen met mijn zus – heb.

 

Ik was vergeten dat ik helemaal niet een eigen garderobe had.

Alle kleren die we hadden, droegen we allebei. We hadden immers precies dezelfde maten?

 

We hadden een:

  • wit zomertruitje (mouwloos)
  • horizontaal gestreept, groen-blauw-wit zomertruitje (mouwloos, orlon)
  • lichtblauw-zwart-grijs-roze truitje (idem)
  • donkergroene sweater (mouwloos, enkalon)
  • donkerblauwe sweater (idem)
  • wit-zwart geblokt truitje (mouwloos, met col)
  • bleekroze truitje (mouwloos, dralon)
  • paars-roze gebreid truitje (mouwloos)

 

  • rode wollen trui (3/4 mouw)
  • horizontaal gestreepte, oranje-bruin-oker sweater (van velours)
  • zwarte coltrui
  • lichtgeel vest
  • dik blauw-wit wollen vest
  • dik groen wollen vest
  • bruine wollen trui
  • rode trui met V-hals
  • grijze trui
  • rood-wit gespikkelde trui
  • terra trui met polohals
  • geelgroene trui
  • paarsrode trui met V-hals

 

Ook hadden we een paar losse cols, die we onder een trui met V-hals konden doen als het koud weer was:
een groene en een witte.

 

Verder hadden we een:

  • verticaal gestreepte, beige-geel-bruine blouse met polosluiting en korte mouwen
  • antracietkleurige blouse met een grillig motief (mouwloos, colkraag)
  • witte trevira blouse met zwarte noppen en van voren verticale plooien
  • groene overhemdblouse met korte mouwen
  • lichtblauwe (idem)
  • rode overhemdblouse met lange mouw
  • witte no-iron overhemdblouse
  • wit bloesje met bermudakraag
  • bleekgeel bloesje (mouwloos, lage hals)
  • roze bloesje (idem)
  • roze blouse (mouwloos)
  • blauw hesje

 

Daarnaast bezaten we een:

  • bruin katoenen broekpak (korte mouwen)
  • rood mantelpakje met rode rok (dat droeg mijn zus bij de diploma-uitreiking van de hbs)
  • lichtblauw mantelpakje met lichtblauwe rok (dat droeg ik toen)
  • bruin pakje met pied-de-pouleruitjes
  • groene helanca skibroek
  • zwarte helanca skibroek
  • donkerrode helanca skibroek
  • shorts (korte broeken dus)

 

En de jurken en rokken:

  • oranje zomerjurk
  • bruine zomerjurk
  • lichtgroene zomerjurk
  • roodgebloemde zomerjurk
  • groene diolen zomerjurk
  • zomerjurk met blauwe kraag en rok en horizontaal rood-wit-blauw gestreept lijfje
  • okerkleurige, gerende jurk (zuiver scheerwol)
  • rode wollen jumperjurk (met colkraag)
  • bruine wollen jumperjurk (met grote kraag)

 

  • roze plooirok
  • lichtblauwe idem
  • wijde, bonte rok
  • bruine tinneroy rok
  • zwarte, wijde, katoenen rok met bloemetjes
  • blauwe linnen rok
  • lichtgrijze wollen rok (gerend)
  • groene wollen rok met ruiten
  • rood-zwartgeblokte rok
  • camel (= kameelkleurige) rok
  • groene rok met vage blokken
  • rood-blauw-groen geblokte overgooier met wijde rok

 

Ik herinner me ook nog een blauwe jas tot op de knie; de rest van de jassen weet ik niet meer.

Ook is me ontschoten welke schoenen ik droeg. Waarschijnlijk vaak schoenen met iets verhoogde hakken of platte sandalen. En lange laarzen had ik ook wel.

We moeten heel veel panty’s en maillots gehad hebben, want die waren toen normaal.
Vóór de opkomst van de panty’s droegen we nylonkousen met jarretels voor onder de rokken en jurken.

 

 

Minirokjes
Minirokjes en -jurken hadden mijn zus en ik, en andere meisjes in onze omgeving, in 1966-67 nog niet. Die waren in ons milieu toen ondenkbaar.

 

Pas in de jaren daarna werd, ook wat mode betreft, alles heel anders. Minirokken en -jurken werden de norm.

En ik herinner me mijn zus in een zogenaamde maxi-jas, die ze van haar eigen geld uit een bijbaantje gekocht had. Mini- en maxi-kleding was een protest tegen de burgerlijke wereld waarin we opgegroeid waren.

Ze droeg er heel lange oorbellen bij.

 

 

Herinneringen
Als ik mijn lijst nu doorlees, roept dat allerlei herinneringen op.

 

Bij jou ook?

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger


Rating: 0 sterren
0 stemmen

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

Wil je een reactie plaatsen? Dat zou ik zeer waarderen! Vermeld dan s.v.p. het nummer van het blog waarop je reageert .
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Blog 168 – Ouder worden – yeps en vitalo’s

 

In Nederland wonen nu 800.000 mensen van boven de 80 jaar oud. Over 30 jaar zullen dat er twee of drie keer zo veel zijn.

Zij kunnen of willen niet allemaal in hun eigen huis blijven wonen.

 

Dat geldt ook voor hen die nog (lang) geen 80 zijn, zoals ik: de yeps (young elderly persons) of jops (jeugdige oudere personen),  vitalo’s, chronologisch begaafden, derdo’s (derde generatie) of WZEB’ers (Wij Zijn Er Bijna!).

Zij die elke week een blog schrijven, soms hand- en spandiensten verrichten en een dag in de paar weken (of vaker) op een kleinkind passen. Of veel reizen.

 

Ook wij
Ook huisgenoot W. en ik denken er dus sinds kort aan om op zoek te gaan naar een benedenhuis of appartement.

 

Al kunnen we met wat goede wil op de benedenverdieping van ons huis wonen als dat nodig mocht worden – met twee kamers, een badkamertje, een keukentje, een wc, een wasmachine, een schuurtje en uitloop naar ons tuintje  – we denken er toch steeds vaker aan woonruimte te kopen of huren in de stad waar mijn drie kinderen wonen.

Waar we zelf elk meer dan 10 jaar gewoond hebben. Waar meer te doen is dan in onze woonplaats. Waar ook andere familieleden, kennissen en vrienden wonen.

 

Zeker nu mijn tweelingzus en zwager, die ook in Friesland woonden, er niet meer zijn en de gezondheid van huisgenoot sinds zo’n anderhalf jaar wel wat achteruitgaat.

Zijn zoon en schoondochter zullen later genoeg werk hebben aan háár ouders, die bij hen in het dorp wonen.

 

En we kunnen ons niet vergelijken met mijn moeder van 96, die nog gewoon thuis woont – zij het met hulp, veel bezoekers en in een benedenwoning. Zij is een categorie apart.
Binnenkort worden de drempels in haar huis verwijderd.

 

Rondleiding
Huisgenoot W. en ik hebben gisteren in de stad een rondleiding gekregen door een serviceflat met huurappartementen.

We zouden wel een gelijkvloerse woning of appartement willen kopen, maar de prijs van huizen in de stad is torenhoog. Veel hoger dan in onze woonplaats.

 

En Knarrenhofjes komen maar moeilijk van de grond!

https://knarrenhof.nl/

 

Huurappartementen
Het mooie van het “woonlandschap’’ (…) waar we gisteren een rondleiding hebben gehad, is dat er ook een zorgafdeling is. Daarheen kan een echtpaar verhuizen wanneer een van de partners langdurige zorg nodig heeft.

De rondleiding strekte zich niet uit naar die afdeling, waarschijnlijk i.v.m. corona, en we weten dus niet hoe het er daar uitziet.

Ook het restaurant, waar hoog over opgegeven wordt, hebben we om die reden niet kunnen zien.

 

Al zijn de huurprijzen niet misselijk, er is nog wel aanbod in de stad.
En in het complex waar we geweest zijn, zijn er in het gebouw een zwembad(je), een huisarts, kapper, fysiotherapeut, schoonheidssalon, kleine bibliotheek, een enorme parkeergarage, brede gangen met reproducties van beroemde schilderijen aan de muur en allerlei clubjes, waar je je bij kunt aansluiten. Vlakbij zijn een station, bushalte, supermarkt en bioscoop.

 

Op dit moment zijn er geen appartementen vrij, maar we kunnen ons wel op een wachtlijst laten zetten.
Ook dat is niet bepaald gratis, trouwens.

 

Nog wel verder oriënteren
We zijn niet van plan overhaast een beslissing te nemen. Het is tenslotte wel zo dat de huurprijzen van zulke appartementen elk jaar flink stijgen.

Als je een koopappartement hebt, heb je daar geen last van! We willen ons eerst breed oriënteren, ook met hulp van familie en kennissen.

 

Ik trek mij terug en wacht

 

https://www.elsagroenmanwarmelink.nl/blogs-101-110#blog-102

Wil je een reactie plaatsen? Dat zou ik zeer waarderen! Vermeld dan s.v.p. het nummer van het blog waarop je reageert .
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 0 sterren
0 stemmen

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

 

 

 

Blog 169 – “Engels is beter, mooier, interessanter”

 

Engels is vast mooier, beter, interessanter. Anders zou ik toch niet zo veel Nederlanders te pas en te onpas Engelse woorden horen zeggen?

 

Meestal als ik onnodige Engelse woorden op de televisie hoor – en dat is heel vaak - heb ik geen opschrijfboekje bij me en vergeet ik ze weer. Maar zo nu en dan schrijf ik ze op.

Een paar uur televisie kijken (inclusief reclame) leverde de volgende lijst op

 

Een bloemlezing

 

  • Ontdek hoe fit uw gehoor is!
    Fit? Ontdek hoe goed uw gehoor (nog) is
  • Wat als … ? (What if …?)
    Wat gebeurt er als …
  • In no time …
    Binnen de kortste keren …
  • Nine-eleven
    Elf september
  • My guess is as good as yours
    Ik zeg maar wat. Misschien weet jij het wel beter. Ik doe maar een gooi. Ik weet het net zo min als jij.
  • Value pack
    Voordeelverpakking
  • Bucket list
    Lijstje
  • Het is niet likely dat we die kleren nog verkopen
    Die kleren verkopen we waarschijnlijk niet meer. Het lijkt er niet op dat we die kleren nog verkopen. We zullen die kleren wel niet meer verkopen.
  • Daar hebben we mee te dealen.
    Daar moeten we het mee doen. Zo is het nu eenmaal. Dat is nu eenmaal zo.
  • Hij claimt dat …
    Hij beweert dat … . Volgens hem …
  • De change die gaande is
    De verandering die gaande is
  • Woorden als legacy, roots, quote, fortune, credit
    Wat is er mis met erfenis/nalatenschap, wortels, citaat, fortuin, krediet?
  • … over de past, present en future
    … in het verleden, het heden en de toekomst
  • Er werd veel gechant
    Mensen scandeerden leuzen
  • Meegaan met de flow
    Met de stroom meegaan
  • Museum die, bewustzijn die, nummer die, team die
    Deze taalfouten hebben trouwens niets met het Engels te maken, meer met Marokkaanse invloeden (denk ik)
  • Jij kunt je daar beter aan relateren (omdat jij moeder bent) (Ellie Lust) (relate to)
    Jij voelt dat beter aan; kunt dat beter begrijpen; kunt daar meer over zeggen
  • Footprint
    (Ecologische) voetafdruk
  • Stappen nemen
    Stappen zetten
  • Dat is een struggle
    Dat is een worsteling
  • Wij opereren windmolens (iemand van Shell)
    Wij laten windmolens draaien; wij exploiteren windmolens
  • De Inquisitie beantwoordde direct aan de paus (answer to)
    Legde directe verantwoording af aan; legde rekenschap af bij
  • Kwam to the rescue
    Schoot te hulp
  • Black minority
    Zwarte minderheid
  • Awareness
    Bewustzijn
  • Een flock vogels
    Een zwerm vogels
  • 20 keer groter
    20 keer zo groot
  • Features
    Kenmerken, eigenschappen
  • Personal brand
    (ik weet dat dit marketingtaal is, maar blijf het vreemd vinden dat het niet gewoon ‘persoonlijk merk’ heet)
  • Statement
    Verklaring
  • Een statement maken
    Een boodschap uitdragen
  • Zo snel als mogelijk (as soon as possible)
    Zo snel mogelijk
  • Button
    Knop
  • Highlighten
    De nadruk leggen op; naar voren halen
  • Mixed feelings
    Vroeger zeiden we gewoon: gemengde gevoelens
  • Purpose
    Doel; doelstelling
  • Ik heb hem geblockt
    Ik heb hem geblokkeerd
  • Hoe mooi is dat?
    Dat is mooi, hé?
  • Dit is hoe ...
    Zo ...
  • Dit is waarom ...
    Daarom ...
  • Je/jij/jou en jouw
    Ik wil door vreemden gewoon met ‘u‘ aangesproken worden, zeker schriftelijk! Dat Engelstaligen maar één aanspreekvorm hebben wil toch niet zeggen dat wij dat moeten overnemen?
  • Rating
    Beoordeling
  • Shinen
    Stralen, glanzen, blinken
  • Adresseren
    Aanspreken, benaderen; aanpakken, behandelen
  • Vervangen voor (substitute for)
    Vervangen door
  • Het lijkt alsof (seems as if)
    Het lijkt erop dat
  • Spoken word-artiest
    Voordrachtskunstenaar
  • Fluffy broodjes
    Zachte broodjes
  • Crumble
    Kruimeltaart
  • Laag in suiker (low in sugar)
    Weinig suiker
  • Snacks
    Wat is er mis met ‘hapjes?
  • Too much
    Overdreven; te veel; dat kun je niet maken

 

 

Too much
Ja, het is inderdaad zwaar overdreven hoe veel Nederlanders hun taal doorspekken met Engelse woorden of zelfs de grammatica, bijvoorbeeld zinsvolgorde, overnemen van het Engels. Zie ook blog 14.

 

 

Grammatica
De Engelse zin

The man told the FBI that after he killed his neighbour, he went home and attempted suicide

moet niet in het Nederlands vertaald worden als

De man zei tegen de FBI dat nadat hij zijn buurman gedood had, hij naar huis ging en een zelfmoordpoging deed

maar als

De man zei tegen de FBI dat hij, nadat hij zijn buurman gedood had, naar huis was gegaan en een zelfmoordpoging had gedaan.



Overdrijf het niet!
Taal verandert, maar wat is het voordeel als je eigen woorden verdwijnen en simpelweg vervangen worden door  woorden uit een vreemde taal?

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger

Rating: 2.5 sterren
2 stemmen

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

Wil je een reactie plaatsen? Dat zou ik zeer waarderen! Vermeld dan s.v.p. het nummer van het blog waarop je reageert .
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

 

Blog 170 – Woorden die de jeugd niet meer kent

 

Ik heb maar eens een lijstje gemaakt van woorden en uitdrukkingen die een groot deel van de jeugd niet meer gebruikt of zelfs niet meer kent.

Het is toch jammer als dit idioom zou verdwijnen? De taal zou zoveel mooier en rijker zijn als het wél gebruikt werd.

 

Er zijn uiteraard nog veel meer van dit soort woorden, alleen kom ik daar nu even niet op.

 

Te weinig gebruikte woorden en uitdrukkingen (Zie ook blog 21)

 

  • Dat is hem ten voeten uit (Zo is hij precies)
  • Iemand de voet dwars zetten
  • Feilbaar
  • De hele mikmak
  • Bevattelijk zijn voor
  • Balsturig
  • Om de haverklap
  • Aan de orde
  • Krakelen (luidruchtig kibbelen)
  • Jolig
  • Oubollig
  • Dat had veel voeten in de aarde
  • Gestaag
  • Kribbig
  • Verguisd
  • Door haar toedoen; door eigen toedoen
  • Met iemand kunnen lezen en schrijven
  • Bedremmeld
  • Wrang
  • Wrong (het haar in een wrong dragen)
  • Wringer (van een ouderwetse wasmachine)
  • Als de wiedeweerga
  • Betamelijk
  • Onbetamelijk
  • Onbeholpen
  • Hannesen
  • In klinkende munt omzetten
  • Ergens prat op gaan
  • In kennelijke staat
  • Buiten je blikveld (“Ze hebben geen aandacht voor wat er zich buiten hun blikveld afspeelt”)
  • Hij krijgt op zijn falie
  • Bengel
  • Vliegenier
  • Er woonde geen kip
  • Iemand bij de lurven pakken
  • Iemand bij de kladden grijpen
  • Er is geen vuiltje aan de lucht
  • Alsmaar
  • Misprijzend
  • Als de mieter
  • Leep (slim, doortrapt)
  • Drijfveer
  • Zich naar iemand voegen
  • Zich bij iemand vervoegen
  • Gemelijk
  • Gedijen
  • Betijen
  • Van kwaad tot erger
  • In onmin leven
  • De kluts kwijt zijn
  • Daar heb jij een handje van
  • Een wit voetje halen
  • Iemand in de arm nemen (“Ik heb een loodgieter in de arm genomen”)
  • Iets onder ogen krijgen
  • Met naam en toenaam
  • Doe es een gooi
  • Ouder gewoonte
  • Barmhartig
  • Spitsvondig
  • Rooskleurig
  • Karig
  • Manmoedig
  • Frik; frikkig
  • Goedgeefs
  • Goedmoedig
  • Mistroostig
  • Wispelturig
  • Warempel
  • Schrijlings
  • Verdikkeme!
  • Van de weeromstuit
  • Aan de kaak stellen
  • Schielijk
  • Op de bonnefooi
  • Korte metten maken
  • Een onderwerp aanroeren
  • Ergens lak aan hebben
  • Ergens naar talen
  • Geen soelaas bieden
  • Dat zit wel snor!
  • Pochen
  • Fonkelen
  • Spoorslags
  • Schorem
  • Lulletje rozenwater
  • Zemelen (als werkwoord)
  • Belazeren
  • Allemachtig!
  • Of je nu door de hond of de kat gebeten wordt

 

 

Vergis ik me?

Of vergis ik me? Zit dit idioom nog wel in het onderbewustzijn van de meeste Nederlanders, ook de jeugd?

In ieder geval zullen ze op een gegeven moment wel ophouden met woorden als osso, gimma, kraki, lauw, barkie en fittie.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

blogger

 

Rating: 4 sterren
1 stem

Als je sterretjes wilt geven, beweeg dan van rechts naar links, anders lukt het niet goed.

Wil je een reactie plaatsen? Dat zou ik zeer waarderen! Vermeld s.v.p. het nummer van het blog waarop je reageert .
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

wrang

Reactie plaatsen

Reacties

Elsa
2 maanden geleden

Ja, dat vraag ik mij ook wel af, maar ik begrijp gewoon niet dat mensen het doen. Bedankt voor je reacties, Cor.

Cor
2 maanden geleden

Las jouw blog over de verloedering van de Nederlandse taal, Elsa (blog 170). Ben het met je eens, hoor, dat het een gewoonte is geworden om buitenlandse termen te gebruiken. Ik vind dat ook jammer... maar vraag mij af of het te stoppen is, dit ont-nederlandsen.

Elsa
2 maanden geleden

Dank voor je reactie op blog 170, Wilma! En ook die op blog 168:-)

Wilma Warmelink
2 maanden geleden

Leuke blog en fijn dat je zo’n pleitbezorger van onze taal bent!

Elsa
2 maanden geleden

Wij ook!
Ik zal je zeker op de hoogte houden, Wilma :,-)

Wilma
2 maanden geleden

Goh, Els, ben benieuwd wat het gaat worden.