Blog 121 – De dood in gedichten (1) – Dylan Thomas

 

Rouw
Er zijn wel eerder mensen gestorven die ik liefhad of in ieder geval heel goed gekend heb – opa’s en oma’s, mijn vader, mijn ex-man, mijn zwager – maar nu ik mijn tweelingzus aan de dood heb verloren, weet ik pas wat rouw is.

Mijn tweelingzus Rina wás er gewoon altijd, of we elkaar nu vaak zagen of niet. Ze was mijn natuurlijke bondgenoot en haar aanwezigheid naast mij was vanzelfsprekend.

 

Rouw heeft blijkbaar vele verschijningsvormen. Je voelt woede, verbijstering, ongeloof, spijt, schuld (waarom zij dood en ik niet?, waarom ik wel kinderen en zij niet?), onbegrip, maar soms ook overgave, acceptatie van het onvermijdelijke, berusting.

 

Tijdens mijn rouwproces voel ik in de eerste plaats veel woede over de ziekte en het afscheid moeten nemen van mijn tweelingzus en haar man Rick die, heel kort voordat zij ziek werd, overleed.


Dylan Thomas
Dylan Thomas heeft in 1951 een gedicht geschreven waarin hij tekeergaat tegen de dood – het uitsterven van het licht als je nog zo veel meer had willen doen en betekenen.

Het gedicht heet is Do not go gentle into that good night. Hij schreef het bij de dood van zijn vader. Het is alleen jammer dat hij er blijkbaar van uitgaat dat de wereld alleen uit mannen bestaat.

 

Dylan Thomas kwam uit Wales, werd Engelstalig opgevoed en leefde van 1914 tot 1953.

Vertaling
Op internet vond ik een mooie vertaling van het gedicht van Dylan Thomas. De vertaler is Arie van der Kroft.

Op https://sites.google.com/site/arievanderkrogtvertalingen/ schrijft hij:

Er is geen andere manier om dichter bij een tekst te komen, dan door hem te vertalen. Je moet dan namelijk op zoek naar de betekenis van de brontekst, naar de bedoelingen van de dichter en naar het effect van het gedicht op de lezer. En je moet je de vraag stellen hoe je eenzelfde leeservaring kunt bereiken in de nieuwe taal en dus bij een ander publiek.

En dat alles in de wetenschap dat je met elke omzetting juist verder van de oorspronkelijke tekst afraakt, want elke vertaling is een verloren zaak. Per definitie.”

en

… mijn belangrijkste doel is genieten van emotie die taal teweeg kan brengen. Voor mij geldt dat die emotie intenser wordt, naarmate de tekst eenvoudiger is. Toegankelijkheid is voor mij een belangrijk doel, dat ik veelal pas bereik na veel wrijven en poetsen. Want wrijven geeft glans.”

 

Hieronder het gedicht, met de vertaling eronder

Do not go gentle into that good night,

Old age should burn and rage at close of day;

Rage, rage against the dying of the light.

 

Though wise men at their end know dark is right,

Because their words had forked no lightning they

Do not go gentle into that good night.

 

Good men, the last wave by, crying how bright

Their frail deeds might have danced in a green bay,

Rage, rage against the dying of the light.

 

Wild men who caught and sang the sun in flight,

And learn, too late, they grieved it on its way,

Do not go gentle into that good night.

 

Grave men, near death, who see with blinding sight

Blind eyes could blaze like meteors and be gay,

Rage, rage against the dying of the light.

 


And you, my father, there on the sad height,

Curse, bless me now with your fierce tears, I pray.

Do not go gentle into that good night.

Rage, rage against the dying of the light.

 

(1951) Dylan Thomas.

 

Verdwijn niet zomaar in de zoete nacht.

Vlam op en vecht wanneer het avond wordt;

Vecht, vecht, omdat het licht niet sterven mag.


De wijze, die weet dat het duister wacht,

Omdat geen licht ooit voortsproot uit zijn woord,

Verdwijnt niet zomaar in de zoete nacht.

 

De goede, die hier aanspoelde en dacht:
In deze baai dansen mijn deugden voort,
Vecht, vecht, omdat het licht niet sterven mag.


De wilde, die met zang de zon aanbad
En te laat zag dat dat zijn baan verstoort,
Verdwijnt niet zomaar in de zoete nacht.

 

De dappere, haast dood, die blind nog zag
Met ogen stralend als een meteoor,
Vecht, vecht, omdat het licht niet sterven mag.


En u, mijn vader, door mij zo geacht,

Vloek, zegen mij met tranen, maar vecht door.

Verdwijn niet zomaar in de zoete nacht.

Vecht, vecht, omdat het licht niet sterven mag.


(Arie van der Krogt)

 

Vertolkingen
Op YouTube is te horen hoe Anthony Hopkins dit gedicht voordraagt:

https://www.youtube.com/watch?v=ESWzPhZWYeI

 

En zo vertolkten het Stedelijk Helmonds Concertkoor en het Metropool Orkest, met John Cale, Do Not Go Gentle Into That Good Night.

Brian Eno produceerde het album Words for the dying, waar dit en een aantal andere gedichten van Dylan Thomas op muziek zijn gezet.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Rating: 5 sterren
1 stem

 

Blog 122 – De dood in gedichten (2) – Emily Dickinson

 

De Amerikaanse dichteres Emily Dickinson (1830 – 1886) heeft verschillende gedichten over de dood geschreven. Het gedicht (met vertaling van Ans Bouter) dat ik hieronder plaats, heeft niets met woede te maken, zoals het gedicht van Dylan Thomas in blog nr. 121.

 

Because I could not stop for Death gaat niet over de dood van een geliefde, maar over de eigen dood, die de dichteres per definitie nog niet zelf ervaren heeft. Het lijkt of ze hier een soort bovennatuurlijke ervaring heeft.


Eerst lijkt ze te accepteren dat de Dood haar komt ophalen, maar gaandeweg begint ze zich ongemakkelijk te voelen en realiseert ze zich dat de dood niet zo prettig is als ze eerst vermoed had. Het graf is donker en koud.

 

Het wordt voor mij uit het gedicht niet duidelijk of de dichteres uitgaat van het eeuwige leven na de dood of juist van het teruggaan naar het niets dat er ook was vóór het leven.

Het is het best bewaarde geheim van het leven: wat komt erna?

 

Onder de vertaling van Ans Bouter plaats ik de vertaling van Peter Verstegen van dit gedicht.

 

Het gedicht van Emily Dickinson


Because I could not stop for Death


Because I could not stop for Death -
He kindly stopped for me -
The Carriage held but just Ourselves -
And Immortality.

We slowly drove - He knew no haste
And I had put away
My labor, and my leisure too
For His Civility -

We passed the School where Children strove
At Recess - in the Ring -
We passed the Fields of Gazing Grain -
We passed the Setting Sun -

We paused before a House that seemed
A Swelling of the Ground -
The roof was scarcely visible -
The Cornice - in the Ground -

Since then - ’t is Centuries - but each
Feels shorter than the Day
I first surmised the Horses' Heads
Were toward Eternity -

 

 

De vertaling van Ans Bouter


Ik had voor Dood geen tijd gehad

Ik had voor Dood geen tijd gehad
Maar hij kwam wél op tijd
We zaten samen in de koets
Met naast ons eeuwigheid

Een slakkengang – hij had geen haast
Mijn werk was opgeschort
Van vrije tijd sprak ik niet meer
Uit een soort piëteit

We zagen kinderen op het plein
Ze speelden in een kring
We zagen velden vol met graan
De zon die onderging

We stopten bij een huis dat leek
Verscholen in het land
Het dak was nauwelijks te zien
Je zag nog net de rand

’t Is eeuwen al geleden weer
Soms lijkt het nog maar kort
De paarden roken vast het eerst
De geur van eindigheid


Wordt hier trouwens  i.p.v. ‘eindigheid’ ‘eeuwigheid’ bedoeld??


De vertaling van Peter Verstegen:

Daar ik voor Dood niet stoppen kon-                                                          
Deed hij ’t attent voor mij                                                                            
Wij pasten Samen in de Koets-                                                                
Onsterfelijkheid ging mee.                                                                          


We reden traag – Hij had geen haast                                                        
En ik liet achter mij                                                                                    
Mijn arbeid en mijn vrije tijd,                                                                      
Zo Hoffelijk was Hij-                                                                                    


We gingen langs de School, gestoei                                                          
Van Kinderen, in de Kring –                                                                        
Langs Velden Starend Graan – en langs                                                    
De Zon die Onderging –                                                                              


Of nee – Die ging langs Ons-                                                                      
Toen Dauw Kilte en huiver bracht-                                                              
Want enkel Tule- was mijn Sjaal-                                                                
Mijn Jurk, maar Spinnerag –                                                                        


We stopten voor een Huis dat leek                                                              
Een Zwelling van de Grond –                                                                        
Het Dak was nauwelijks te zien-                                                                  
De Kroonlijst – in de Grond –                                                                        


’t Is Eeuwen her – en toch voelt het-                                                            
Veel korter dan de Dag                                                                                
Dat ik voor ’t eerst die Paarden wist                                                              
Naar Eeuwigheid op weg-                                                                            

Uit Emily Dickinson Gedicht 712 (ca 1862)                                                  

 

Verschillen in de vertalingen
Zoals je ziet, zijn de vertalingen totaal verschillend. Het valt op dat Peter Verstegen vasthoudt aan de hoofdletters en streepjes zoals ze ook in het oorspronkelijke gedicht staan, terwijl Ans Bouter daar veel losser mee omgaat.


Ans Bouter is opgeleid als sociaal pedagoog en vertaalt nog maar 14 jaar, terwijl Peter Verstegen zich al zijn hele volwassen leven met literatuur en vertalingen bezighoudt.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Rating: 0 sterren
0 stemmen

 

Blog 123 - De dood in gedichten (3) – Walt Whitman

O Captain! My Captain! (Walt Whitman) (1819-1892)

 

Gedichten over de dood zijn soms ook een eerbetoon aan de overledene, zoals het onderstaande gedicht over de dood van – de moord op – de Amerikaanse president Abraham Lincoln, vijf dagen naar de beëindiging van de Amerikaanse Burgeroorlog. (https://nl.wikipedia.org/wiki/Abraham_Lincoln )


Maar behalve dat het gedicht een eerbetoon is, drukt het ook wanhoop, onbegrip, verbijstering en rouw uit.

 

In Engelstalige, voornamelijk Amerikaanse films, wordt wel naar het gedicht verwezen.

In Dead Poets Society zegt Todd Anderson bijvoorbeeld bij wijze van steunbetuiging, als zijn docent meneer Keating op het punt staat het leslokaal gedwongen te verlaten: ‘O Captain! My Captain!’

De rest van de klas volgt zijn voorbeeld.
https://www.youtube.com/watch?v=VqZr4ZKYbcA

 

O Captain! My Captain!
our fearful trip is done;
The ship has weather'd every rack, the prize we sought is won;
The port is near, the bells I hear, the people all exulting,
While follow eyes the steady keel, the vessel grim and daring:
      But O heart! heart! heart!
            O the bleeding drops of red,
                  Where on the deck my Captain lies,
                        Fallen cold and dead.



O Captain! My Captain! rise up and hear the bells;
Rise up—for you the flag is flung—for you the bugle trills;
For you bouquets and ribbon'd wreaths—for you the shores a-crowding;
For you they call, the swaying mass, their eager faces turning;
      Here captain! dear father!
            This arm beneath your head;
                  It is some dream that on the deck,
                        You've fallen cold and dead.



My Captain does not answer, his lips are pale and still;
My father does not feel my arm, he has no pulse nor will;
The ship is anchor'd safe and sound, its voyage closed and done;
From fearful trip, the victor ship, comes in with object won;
      Exult, O shores, and ring, O bells!
            But I, with mournful tread,
                  Walk the deck my captain lies,
                        Fallen cold and dead.

 

Luister naar het gedicht: https://www.youtube.com/watch?v=J5XRWZtI4lA 
en lees https://en.wikipedia.org/wiki/Cultural_depictions_of_Abraham_Lincoln

 

Amerikaanse Burgeroorlog
De Amerikaanse Burgeroorlog was een grote oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke staten van de VS. Hij duurde van 12 April 1861 tot 9 april 1865. Dat was ongeveer 80 jaar na de Amerikaanse Revolutie.

 

In de Amerikaanse Burgeroorlog stonden 11 zuidelijke, agrarische staten tegenover 21 noordelijke staten. De zuidelijke staten scheidden zich af en noemden zich de Confederate States of America. Hun inwoners werden spottend Dixies  genoemd.

De Confederatie bestond uit de volgende staten:
- South Carolina,
- Mississippi,
- Florida,
- Alabama,
- Georgia,
- Louisiana,
- Texas,
- Virginia,
- Arkansas,
- North Carolina en
- Tennessee.


In de 21 noordelijke staten was veel meer industrie dan in de zuidelijke. Ze noemden zich gezamenlijk de Union, of de Unie. De staten New York, Pennsylvania, Michigan, Ohio en Kansas waren daarvan de belangrijkste.

Maryland, Kentucky, Missouri en West-Virginia behoorden wel tot de Unie, maar waren pro-slavernij.

 

Slavernij
De zuidelijke staten wilden uitbreiding van de slavernij, onder andere naar de gebieden die in de Mexicaans-Amerikaanse oorlog (1846-1848) op Mexico veroverd waren, terwijl de noordelijke staten dat niet wilden.

Dat was een van de oorzaken van de burgeroorlog, maar niet de enige. Een twistpunt was ook de vraag in hoeverre de afzonderlijke staten soeverein waren en of de federale regering meer te zeggen had dan de staten.

De zuidelijke staten waren in economisch opzicht sterk afhankelijk van plantages en meenden niet zonder slavernij te kunnen. Zij wilden graag vrijhandel.

De noordelijke staten waren meer gericht op industriële ontwikkeling en waren protectionistisch ingesteld.

 

Verkiezing van Abraham Lincoln
Na de verkiezing van Abraham Lincoln tot president in 1860 maakten zeven zuidelijke staten zich los. Lincoln wilde namelijk de slavernij afschaffen, al was dat achteraf gezien niet uit ideële motieven.

Assimilatie van de Afro-Amerikaanse bevolking was zeker niet zijn bedoeling: hij wilde de 200.000 bevrijde slaven uit het Noorden in het leger opnemen en had plannen om veel slaven naar Britse koloniën te deporteren.


“… that all men are created equal” (uit de toespraak van Lincoln in zijn Gettysburg Address, 19 november 1863) was naar Lincolns idee dus niet echt van toepassing op mensen van een ander dan het witte ras.

 

Hetzelfde schijnt gegolden te hebben voor Walt Whitman.

 

De Burgeroorlog
Lincoln was zeker niet van plan een oorlog te beginnen met de afgescheiden zuidelijke staten; zijn voornaamste doel was om de betrekkingen te herstellen. Dat was echter moeilijk, want hij wilde geen onderhandelingen met vertegenwoordigers van de Confederatie, omdat dat zou betekenen dat hij de tegenpartij als een onafhankelijke staat zou erkennen.


Op 12 april 1861 begonnen er toch gevechten en uiteindelijk bleken de noordelijke legers sterker dan de zuidelijke.


Op 9 april 1865 gaf de zuidelijke opperbevelhebber Robert E. Lee – van wie in deze tijd vele standbeelden in de VS worden neergehaald en beklad – zich uiteindelijk over aan de noordelijke legeraanvoerder Ulysses S. Grant, onder de appelboom bij het Appomattox Court House.

 

Deze gebeurtenis geldt als het einde van de Amerikaanse Burgeroorlog.

 

Moord op Lincoln
Op 14 april 1865, 5 dagen later dus, werd de in 1864 herkozen president Lincoln in een schouwburg in Washington doodgeschoten door John Wilkes Booth – een acteur en fanatiek voorstander van de slavernij.

Booth was in Maryland geboren, maar had Engelse ouders. Vermoedelijk kon hij het niet verkroppen dat de zuidelijke generaals zich hadden moeten overgeven.

 

Afschaffing van de slavernij en invoering van segregatie
Na de oorlog werd de slavernij in de Verenigde Staten afgeschaft. De gelijke rechten van de zwarte bevolking werden in 1867 erkend, maar in 1877 trok de pas verkozen president Rutherford B. Hayes de Federale troepen uit de zuidelijke staten terug, met als gevolg dat de gelijkheid tussen blank en zwart werd opgeheven en een segregatiesysteem werd ingevoerd (de Jim Crow-wetten.

Lees en huiver.

 

Pas in de jaren 50, 60 en 70 van de 20e eeuw kregen  blank en zwart in het zuiden van de Verenigde Staten daadwerkelijk gelijke burgerrechten.

 

Terug naar het gedicht van Walt Whitman
Het gedicht is natuurlijk een eerbetoon aan Abraham Lincoln, maar het is ook duidelijk behoorlijk sentimenteel.  Ik kon geen Nederlandse vertaling van het gedicht vinden, en ook niet van het andere beroemde gedicht dat Whitman schreef over de moord op president Lincoln:

When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d . Een lilac is een sering.

 

Het gedicht heeft maar liefst 16 lange coupletten. Het zesde couplet luidt:

6

Coffin that passes through lanes and streets,

Through day and night with the great cloud darkening the land,

With the pomp of the inloop’d flags with the cities draped in black,

With the show of the States themselves as of crape-veil’d women standing,

With processions long and winding and the flambeaus of the night,

With the countless torches lit, with the silent sea of faces and the unbared heads,

With the waiting depot, the arriving coffin, and the sombre faces,

With dirges (= klaagzangen) through the night, with the thousand voices rising strong and solemn,

With all the mournful voices of the dirges pour’d around the coffin,

The dim-lit churches and the shuddering organs—where amid these you journey,

With the tolling tolling bells’ perpetual clang,

Here, coffin that slowly passes,

I give you my sprig of lilac.

 

Behalve om de dood van Abraham Lincoln, rouwt Walt Whitman hier om de dood van de vele gesneuvelden in de burgeroorlog. De oorlog kostte namelijk aan 620.000 mensen het leven en er vielen 350.000 gewonden.


Walt Whitman
Walt Whitman was een tijdgenoot van Emily Dickinson. Zijn moeder was de dochter van een Nederlandse zeekapitein.

 

Tijdens de Burgeroorlog bezocht hij vele hospitalen en hij ging dan aan het bed zitten van ernstig gewonde jonge soldaten. Hij was er vast van overtuigd dat dat ze zou helpen.

Ook uit zijn gedichten blijkt dat hij nogal een romanticus was.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

 

Rating: 0 sterren
0 stemmen

 

Blog 124 – De dood in gedichten (4) - Egidius

 

Egidius waer bestu bleven

Folio 28r van het Gruuthuse-handschrift.

 

Het gedicht Egidius waer bestu bleven is omstreeks 1400 geschreven. Het is een klaaglied. De schrijver van het gedicht is onbekend.

 

In het gedicht wordt verhaald dat Egidius is overleden en de schrijver van het gedicht heeft achtergelaten in deze wereld. De dichter is verbijsterd dat hij/zij in de steek is gelaten en verlangt naar zijn/haar gheselle.

 

Geen kenner
Ik ben geen kenner van de Middeleeuwse Nederlandse literatuur en heb geen toegang tot allerlei bronnen, zoals het Gruuthuse-handschrift, maar de ‘kenners’ zijn het er blijkbaar over eens dat de dichter en Egidius (boezem)vrienden waren.

En wat mij opviel is dat zowel in de vertaling door Willem Wilmink als de hertaling op Wikipedia ‘gheselle’ met vriend of kameraad wordt vertaald.


Maar hoezo?
Als ík het gedicht lees, denk ik alleen maar:

 “Er zijn hier twee mensen. Een ervan is overleden. De nog levende persoon verlangt naar de overleden persoon. Hij/zij is verbijsterd dat zijn/haar ‘gezel’ (N.B.: er staat niet ‘vriend’, maar ‘gheselle’/gezel in de brontekst) er niet meer is en hem/haar in de steek heeft gelaten.

 

Boezemvrienden
Natuurlijk bestaat het verschijnsel ‘boezemvrienden’.

In de Griekse mythologie waren Achilles en Patroklos boezemvrienden. De Duitse schrijvers Goethe en Schiller schijnen ook heel hechte vrienden geweest te zijn (eind 18de eeuw).  

In de Bijbel kennen we het verhaal van de vriendschap tussen David en Jonathan (1 Samuël 23:18; 2 Samuël 1:26)

 

En ik ken inderdaad mensen die van jongs af aan een vriend of vriendin door dik en dun hebben, maar veel volwassen mensen die echt een boezemvriend of hartsvriendin hebben, ken ik niet.

Ik ken wél heel wat mensen die veel omgaan met een groep goede vrienden en/of vriendinnen.

 

Andere ‘gezellen’
Vanaf ons verblijf in de baarmoeder was mijn tweelingzus mijn beste vriendin, mijn bondgenoot, iemand van wie het vanzelfsprekend was dat ze er wás.

Daarom vraag ik me af:
waarom is er door Neerlandici niet naar de mogelijkheid gekeken dat het gedicht over Egidius geschreven is door, bijvoorbeeld, zijn tweelingbroer (of -zus) of eventueel een andere broer van ongeveer dezelfde leeftijd met wie hij ook al zijn hele leven veel optrok?

 

Homoseksuele relatie
Ik meen ook wel eens gelezen te hebben dat literatuuronderzoekers het mogelijk achten dat Egidius en de dichter een homoseksuele relatie hadden.

Over Achilles en Patroklos wordt dat ook wel gezegd en zelfs over David en Jonathan.

Dan is het toch ook mogelijk dat het in dit gedicht  om een heteroseksuele relatie ging?
Met andere woorden: dat het gedicht geschreven is door een vrouw die een relatie met Egidius had?
Noemen we een levenspartner niet ook een levensgezel?

 

Natuurlijk, in de Middeleeuwen zullen er meer geletterde mannen dan vrouwen geweest zijn, maar er waren echt wel geschoolde vrouwen.

Denk maar eens aan de dichteres en mystica Hadewych, die in het midden van de dertiende eeuw leefde, dus lang voordat dit gedicht geschreven werd. 

 

Naar mijn idee kan de dichter dus ook een levenspartner of (tweeling-)broer of zus van Egidius geweest zijn.

Hieronder het gedicht

 

Egidius waer bestu bleven
Mi lanct na di gheselle mijn
Du coors die doot du liets mi tleven
Dat was gheselscap goet ende fijn
Het sceen teen moeste ghestorven sijn

 

Nu bestu in den troon verheven
Claerre dan der zonnen scijn
Alle vruecht es di ghegheven


Egidius waer bestu bleven
Mi lanct na di gheselle mijn
Du coors die doot du liets mi tleven

 

Nu bidt vor mi ic moet noch sneven
Ende in de weerelt liden pijn
Verware mijn stede di beneven
Ic moet noch zinghen een liedekijn
Nochtan moet emmer ghestorven sijn


Egidius waer bestu bleven
Mi lanct na di gheselle mijn
Du coors die doot du liets mi tleven
Dat was gheselscap goet ende fijn
Het sceen teen moeste ghestorven sijn (eenmaal moet men sterven [EW])

 

 


De ‘hertaling’ van Willem Wilmink

Egidius, waar ben je gebleven?
Ik mis je zo, mijn kameraad.
Jij koos de dood, liet mij het leven.
Je vriendschap was er vroeg en laat,
maar 't moest zo zijn, een van ons gaat.

 

Nu ben je in 't hemelrijk verheven,
helderder dan de zonneschijn,
alle vreugd is jou gegeven.

 

Egidius, waar ben je gebleven?
Ik mis je zo, mijn kameraad.
Jij koos de dood, liet mij het leven.


Bid nu voor mij, ik ben verweven
met deze wereld en zijn kwaad.
Bewaar mijn plaats naast jou nog even,
ik moet nog zingen, in de maat,
tot de dood, die elk te wachten staat.

 

Egidius, waar ben je gebleven?
Ik mis je zo, mijn kameraad.
Jij koos de dood, liet mij het leven.
Je vriendschap was er vroeg en laat,
maar 't moest zo zijn, een van ons gaat.

(vertaling Willem Wilmink)

 

 

En de ‘uitleg’ zoals die in Wikipedia wordt gegeven

Egidius, waar ben je gebleven?

Ik verlang naar jou, mijn vriend

Jij koos de dood, je liet mij het leven[7][8]

 

 Dat was gezelschap goed en fijn

Het leek dat wij tegelijk zouden sterven[9]

Nu ben je opgenomen in de hemel

Stralender dan de zonneschijn

Alle vreugde is aan jou gegeven

Egidius, waar ben je gebleven?

Ik verlang naar jou, mijn vriend

Jij koos de dood, je liet mij het leven[7]

 

Nu bid voor mij, ik moet nog ongelukkig zijn

En in de wereld pijn lijden

Bewaar mijn plaats naast jou

 

Ik moet nog een liedje zingen

Toch moet ook ik eens sterven[10]

 

Egidius, waar ben je gebleven?

Ik verlang naar jou, mijn vriend

Jij koos de dood, je liet mij het leven

 

Dat was gezelschap goed en fijn

Het leek dat wij tegelijk zouden sterven

 

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Rating: 0 sterren
0 stemmen

 

Blog 125 – De dood in gedichten (5) – De tuinman en de dood

 

Met het onderstaande gedicht maakten we kennis op de middelbare school.

Het dateert uit 1926 en is van P.N. van Eyck (oorspronkelijk: Van Eyk), hoogleraar in Leiden en criticus. In 1947 kreeg hij de Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele werk.

 

Zijn inaugurale rede in Leiden, in 1938, was getiteld Over leven en dood in de poëzie.

Van Eyck behoorde tot de generatie van J.C. Bloem en Adriaan Roland Holst.

 

De tuinman en de dood


Een Perzisch Edelman:

Van morgen ijlt mijn tuinman, wit van schrik,
Mijn woning in: "Heer, Heer, één ogenblik!

Ginds, in de rooshof, snoeide ik loot na loot,
Toen keek ik achter mij. Daar stond de Dood.

Ik schrok, en haastte mij langs de andere kant,
Maar zag nog juist de dreiging van zijn hand.

Meester, uw paard, en laat mij spoorslags gaan,
Voor de avond nog bereik ik Ispahaan!" -

Van middag (lang reeds was hij heengespoed)
Heb ik in 't cederpark de Dood ontmoet.

"Waarom," zo vraag ik, want hij wacht en zwijgt,
"Hebt gij van morgen vroeg mijn knecht gedreigd?"

Glimlachend antwoordt hij: "Geen dreiging was 't,
Waarvoor uw tuinman vlood. Ik was verrast,

Toen 'k 's morgens hier nog stil aan 't werk zag staan,
Die 'k 's avonds halen moest in Ispahaan."

P.N. van Eyck

 

 

Filosofisch
Het is wel duidelijk dat ‘De tuinman en de dood’ een beschouwend, filosofisch gedicht is. Er gaat geen dreiging of emotie vanuit, al staat in de eerste regel dat de tuinman wit van schrik naar binnen ijlt.
De boodschap van de tekst is dat het lot onvermijdelijk is en de dood onontkoombaar.

De dood speelt spelletjes.

 

Afstandelijk
De dichter kan zich natuurlijk gemakkelijk beschouwend opstellen; het gaat in het verhaal immers maar om zijn tuinman – niet om een geliefde.

Er is nog een andere reden dat dit gedicht zo laconiek overkomt: Van Eyck heeft het onderwerp namelijk niet zelf bedacht. Het komt uit een oude Arabische legende en Van Eyck is een samenvatting daarvan tegengekomen in een boek van Jean Cocteau – Le grand écart (‘De grote spagaat’).

 

Natuurlijk heeft Van Eyck zelf van het onderwerp een gedicht gemaakt – dat is zijn verdienste – maar bij het uitbrengen daarvan had hij wel moeten vermelden dat het onderwerp niet uit zijn eigen brein en gevoel was ontsproten.

 

Lot
Als middelbare scholier vond ik dit gedicht wel grappig. Het was ook gemakkelijk te lezen.

 

Maar nu mijn tweelingzus onlangs zo volkomen onverwacht is overleden, is het niet zo eenvoudig om laconiek tegen de onvermijdelijkheid van het lot aan te kijken. De dood zette zijn klauwen in haar vast terwijl zij daar totaal niet op voorbereid was, drie weken nadat ze haar man begraven had.

Mijn zus had een goede conditie en bereidde zich voor op een gloednieuwe, hopelijk prettige periode in haar leven – na de vele problemen met haar moeilijke man, van wie ze toch veel hield, en de onvermijdelijke periode van rouw waar ze doorheen zou moeten.

 

Hoe kon zij vermoeden dat de dood ook haar zou komen halen nadat ze hem eerder die maand ontmoet had toen haar man stierf?

De dood is niet eerlijk.

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Rating: 5 sterren
1 stem

 

Blog 126 - Tweelingen (3) – Waar ik liever niet aan denk

 

Wat me de laatste tijd opgevallen is, is dat maar weinig mensen een idee hebben van wat het inhoudt een tweeling te zijn. De meeste mensen interesseert het niet echt, want het heeft niets met hen te maken.

 

Heel weinig romans over tweelingen
Voor zover ik weet zijn er maar heel weinig boeken over tweelingen. Het boek van Tessa de LooDe tweelingheb ik niet gelezen; dat moet ik maar eens doen.

 


Waar ik liever niet aan denk

Toevallig las ik een maand geleden een recensie in Trouw van een pas uitgekomen boek van schrijfster Jente Posthuma:
Waar ik liever niet aan denk.

 

https://www.vpro.nl/programmas/zwelgplek/items/jente-posthuma.html ; https://www.thestorybakery.com/interview-zonder-uitstraling/ ; https://www.parool.nl/nieuws/jente-posthuma-je-eigen-lafheid-is-moeilijk-onder-ogen-te-zien~bd1a44cc/

 

Uit de recensie van Waar ik liever niet aan denk begreep ik dat het boek over een tweelingbroer en -zus gaat en het verbaasde mij dat de recensent – Rob Schouten – dat gegeven totaal negeert.

Zijn hele recensie is toegespitst op de relatie tussen een broer en een zus.

 

Hij begint al met te zeggen dat de relatie broer-zus het minst van alle familierelaties in beeld is gebracht. Daarna gaat hij door over de depressie van de broer en de gevoelens en gedachten die de zus daarover heeft, ook nadat de broer zelfmoord heeft gepleegd.


Rob Schouten noemt het boek “een mooie, ingetogen roman over depressie”.

 

Aan hoe het toch zou komen dat de zus zo betrokken is bij haar broer en zijn gedrag en haar leven er zo door wordt beïnvloed, besteedt hij verder geen aandacht.

 

Ik vond het maar een rare recensie. Het boek gaat toch over de relatie tussen tweelingen?

Eerst overwoog ik om een e-mail naar Trouw te sturen om mijn verwondering en verontwaardiging te uiten, maar bij nader inzien leek het me beter om het boek zelf te lezen (en dus eerst te bestellen). Je wilt tenslotte niet voor je beurt spreken en onjuiste beschuldigingen uiten.

 


Na lezing van het boek
Ik heb het boek nu gelezen en mijn idee dat Rob Schouten zijn eigen leefwereld op de roman projecteert, is bevestigd.  

 

Natuurlijk, het gaat ook over depressie, over een moeizame relatie met een moeder, een vader die weggegaan is, een broer die homo is, zelfmoord, dierenliefde, truien, hedgefondsen, overleven en nog veel meer.


Maar het gaat vooral over een hechte relatie en wat er van je overblijft als de ander plotseling wegvalt.

Zie ook: https://elifesciences.org/articles/56860

 

Ik heb Jente Posthuma, de schrijfster, benaderd en van haarzelf heb ik gehoord dat haar overleden moeder een tweelingzus had. Dat heeft haar waarschijnlijk geïnspireerd om in haar boek een tweeling als hoofdpersonen op te voeren.

 

Een paar stukken uit het boek

Over een tweeling (blz. 195):

Vrienden van Leo en mij hielden een barbecue. Ik stond in de tuin naast de tafel en stak mijn hand in een bak tortillachips. Een man bood me een worstje aan.

‘Nee, dank je’, zei ik. ‘Ik eet geen vlees.’

De man verontschuldigde zich. Ik zei dat het niet nodig was, dat hij niet kon weten wat ik wel en niet at. Hij zei dat hij zelfs niet wist wat zijn eigen vrouw wel of niet at, omdat dat elke week veranderde. Hij wees naar een vrouw die een eindje verderop met twee andere vrouwen stond te praten. Ze doopte een vinger in het hoopje mayonaise op haar bord.

‘Wie ken je nou eigenlijk echt’, vroeg ik.

De man glimlachte. ‘We hebben een tweeling’, zei hij. ‘Twee jongens. Zij kennen elkaar echt.’

‘Ik ben ook tweeling’, zei ik.

‘O, wat leuk.’

Dat moest ik maar niet meer zeggen. En ik zei: ‘Mijn broer was veganist. Vorig jaar heeft hij zich verdronken. Hij ging altijd wat verder dan ik.’

 

En over een vrouw (Laurel) die meedoet aan het tv-programma Survivor (blz. 208):

Toen de spelers na eenendertig dagen familiebezoek kregen, omhelsde Laurel haar broer en liet ze voor het eerst emoties zien. ‘Het is zo zwaar zonder hem’, zei ze huilend tegen Jeff. ‘In dit spel kun je niemand vertrouwen, maar op hem kan ik altijd rekenen.’

‘Wat overdreven’, zei ik en geërgerd klapte ik mijn laptop dicht.

 

En over de laatste korrels rijst (blz. 210):

‘In de finale wil ik tegen de besten spelen’, zeggen de gespierde mannelijke deelnemers van ‘Survivor’ en ‘Expeditie Robinsonsteeds. Met de besten bedoelen ze de andere gespierde mannen in het spel, die voortdurend met hout sjouwen en met een kapmes de jungle in trekken om te laten zien hoe sterk ze zijn. Pas als ze die in een proef verslaan hebben ze echt gewonnen. Maar de beste overlevers zijn niet gespierd en onverschrokken, ze zijn bang en klein en zoeken bescherming bij elkaar, want wie alleen staat is verloren.

Het leven van mijn broer was een aaneenschakeling van slechte Survivor-beslissingen, maar het stomste wat hij deed was het verbond verbreken met de enige speler die hij kon vertrouwen, die hem haar laatste korrels rijst zou hebben gegeven, die hem tot het einde op haar rug had meegedragen als het moest.

 

Andere recensies
De recensie van Bo van Houwelingen in de Volkskrant d.d. 19 juni is véél beter dan die van Rob Schouten.
Zie https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/jente-posthuma-schreef-een-mooie-roman-over-de-tragiek-van-het-tweelingschap~b029fbae/

Het is een treurige boodschap die Posthuma verkondigt: je kunt er nooit echt helemaal voor iemand zijn, en niemand is er ooit echt helemaal voor jou. Zelfs niet als je een tweeling bent.

 

En deze recensie van Miriam Piters is ook de moeite waard:
https://www.tzum.info/2020/06/recensie-jente-posthuma-waar-ik-liever-niet-aan-denk/#

Autonomie en symbiose, saamhorigheid en isolement vechten om voorrang.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 0 sterren
0 stemmen

 

Blog 127 – Hardleers


We aten als toetje een schaaltje met kersen.

Huisgenoot W. spuugde een pit uit in het schaaltje en ik zei:
“Heeft mammie je nooit gezegd dat je dat anders moet doen?”

Huisgenoot W. hield zich van den domme. “Hoe moet ik het anders doen dan?”


Ik deed het voor
Je doet de kers in je mond, bijt het vruchtvlees rondom de pit eraf en eet het op, maakt een losse vuist, houdt die voor je mond, blaast de kale pit rustig door de opening tussen de duim en de wijsvinger in je vuist en laat de pit via de opening aan de onderkant van de vuist in een bakje of op een schoteltje terechtkomen.


“Wie heeft je dat geleerd?’, vroeg huisgenoot.

“Mijn moeder natuurlijk. Je maakt mij toch niet wijs dat jouw moeder dat jou niet geleerd heeft? Die had nota bene een opleiding in koken en dingen die met eten te maken hebben.”

 

Intermezzo: kookcursussen door een elektriciteitsbedrijf
De moeder van huisgenoot W. was voor haar huwelijk in dienst van PEN, het Provinciaal Elektriciteitsbedrijf  van Noord-Holland, een overheidsbedrijf.

Zie https://nl.wikipedia.org/wiki/Gemeentelijk_energiebedrijf en https://isgeschiedenis.nl/nieuws/de-grote-drie-van-de-nederlandse-energiemarkt .


In dienst van PEN gaf de moeder van huisgenoot W. cursussen koken en voedingsleer.

Omdat ze werkte voor een elektriciteitsbedrijf, zal ze voor de kookcursussen wel van elektrische fornuizen gebruikgemaakt hebben.


Het PEN fuseerde in 1996 met vier andere energiebedrijven in Noord-Holland tot Energie Noord-West, dat later opging in Nuon.



Hardleers
Natúúrlijk heeft huisgenoot W. vroeger wel geleerd hoe hij zich van een kersenpit in zijn mond moet ontdoen. Hij vindt dat soort dingen alleen niet belangrijk, dus hij doet het gewoon op zijn eigen manier.


Het frappantste voorbeeld van hoe hij dingen op zijn geheel eigen wijze doet is de manier waarop hij kaasplakjes afsnijdt. Dat heeft al heel wat wrijving tussen ons veroorzaakt, want hij is dol op (Goudse halfvolle) kaas en er gaan nogal wat stukken kaas door zijn handen.


En van die kazen blijft altijd een stuk over – een schuitje – dat hij zo lang in de koelkast laat liggen dat het verdroogt en uiteindelijk weggegooid moet worden.

 

Hoe maak je een schuitje?
Als huisgenoot W. voor zijn boterham kaas afsnijdt met een kaasschaaf, doet hij dat niet netjes aan de schuine zijkanten, maar aan de bovenkant – de smalle kant dus.
En dan zet hij de kaasschaaf niet aan de ene kant en snijdt hij door tot hij aan de andere kant is, nee, hij begint met snijden binnen de rand van het stuk kaas en laat de kaasschaaf de kaas verlaten voordat hij de tegenoverliggende rand bereikt heeft.

 

Het gevolg is dat hij een schuitje in de kaas maakt dat elke keer een beetje dieper wordt. Als hij verder snijden niet meer makkelijk vindt, breekt hij een nieuw stuk kaas aan en schuift hij het oude restje kaas ergens in de koelkast.


Vanaf het begin van onze relatie heb ik me daarover verbaasd, maar hij kan?/wil? het niet afleren. “Wat geeft dat nou, dat er een klein gedeelte overblijft?”

 

Nou, volgens mij kost ons dat vele tientallen euro’s per jaar. Kaas is duur!

En huisgenoot heeft mij zelf al jaren geleden verteld dat zijn moeder zich er vroeger ook wel degelijk aan ergerde.

 

Rijmpje
Huisgenoot W. heeft een groot taalgevoel. Dat heeft hij van zijn moeder.

Taalgrapjes en rijmwoorden waren in zijn ouderlijk huis aan de orde van de dag.

Het is daarom geen wonder dat de moeder van huisgenoot niet gewoon tegen hem zei: “Kom, ik zal je leren hoe je plakjes van de kaas moet snijden”, of “Snij die plakjes nou verdorie eens een keer op een normale manier af!”, maar er een rijmpje van maakte.


Dat rijmpje luidde:

Wie kaas snijdt in een schuit,
die gaat mijn deurtje uit!

Ze heeft alleen de daad nooit bij het woord gevoegd.

Daardoor komt het dat huisgenoot W. altijd is doorgegaan met deze verkwistende manier van kaas snijden.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

 

Rating: 0 sterren
0 stemmen

 

Blog 128 – De Titanic (1)

 

Sinds 1958 is huisgenoot W. gefascineerd geweest door het verhaal van de ondergang van het passagiersschip Titanic in 1912.
In dat jaar kwamen het boek en de film A night to remember uit.

Hij is jaren lid geweest van de Titanic Historical Society, heeft meer dan 10 boeken over de Titanic, meer dan 20 nummers van het tijdschrift de Titanic Commutator en bezat ook een paar video’s over het schip.

 

Hij heeft regelmatig gecorrespondeerd met het genootschap, bijvoorbeeld om boeken of een bouwplan te bestellen of om gerichte vragen te stellen.

Dat ging toentertijd natuurlijk via luchtpost.


Ook met de werf in Belfast (Harland and Wolff) heeft huisgenoot wel gecorrespondeerd.

Tegenwoordig is er een overvloed aan informatie over de Titanic en haar zusterschepen (de Olympic en de Britannic) te vinden op Internet en YouTube.

 

De Titanic
De Titanic had een lengte van 269 meter, een breedte van 28 meter, een hoogte van 56 meter (van de onderkant van de kiel tot de bovenkant van de schoorsteen), een diepgang van 10,5 meter, een brutoregistertonnage van 45.000, een ledig schip van meer dan 39.000 ton en een en een draagvermogen van 13.767 ton.
In het schip waren drie miljoen klinknagels verwerkt.

Zie voor tonnage: https://nl.wikipedia.org/wiki/Tonnenmaat

Vooral de pers betitelde de Titanic als onzinkbaar, maar op 15 april 1912 bleek dat een gruwelijke misvatting.


Op weg van Southampton naar New York schampte het schip een ijsberg en van de 2201 mensen aan boord kwamen er 1517 om het leven.
Van de 898 bemanningsleden van de Titanic overleefden er maar 212.

 

De ramp met de Titanic  is wat betreft de schok die zij veroorzaakte denk ik te vergelijken met de aanslag op de Twin Towers.
Bij die terroristische aanslag lieten 2753 mensen het leven.


Hoe kon de aanvaring op zo’n grote ramp uitlopen?
Een groot aantal fouten en toevalligheden
heeft ertoe bijgedragen dat de aanvaring met de ijsberg zo fataal afliep.


In de eerste plaats was het oorspronkelijk de bedoeling om de Titanic 64 reddingsboten mee te geven. Als er in één reddingssloep 40 mensen hadden gekund, was dat voldoende geweest voor 2560 personen – meer dan genoeg dus voor deze eerste reis van het schip.

In principe bood het schip overigens plaats aan ongeveer 3300 personen.

Om meer ruimte voor de passagiers te maken op het speciaal voor de eerste klas gereserveerde promenadedek, werd dat aantal echter eerst teruggebracht tot 32 en later tot 20 (plus 4 opvouwbare boten).
Dat was niet in strijd met de voorschriften, maar er waren dus maar voor de helft van de opvarenden sloepen beschikbaar.

In werkelijkheid werd overigens maar een derde van het aantal opvarenden gered. Dat kwam doordat lang niet alle reddingsboten volledig bezet waren voordat ze te water werden gelaten.


De bemanning was ook niet getraind in het laten zakken van de reddingssloepen.

 

Verder was men vergeten de uitkijkposten met verrekijkers uit te rusten. Dit was een van de oorzaken waardoor de fatale ijsberg te laat werd ontdekt.

Een andere belemmerende factor voor het waarnemen van ijsbergen was dat de zee uitzonderlijk kalm was die dag. Daardoor klotste het zeewater niet tegen de ijsberg aan.
Het gevaarte was trouwens zes keer zo groot als de Titanic!

Nadat Frederick Fleet – een van de uitkijkposten – de ijsberg op 14 april 1912 om 23.40 uur had opgemerkt, werd de koers van het schip veranderd, maar er was net te weinig tijd om de kolos helemaal te ontwijken.
Daardoor schampte het schip de ijsberg en ontstond er onder water een scheur aan de zijkant.

Het was geen doorlopende scheur, maar aan stuurboordzijde raakten op allerlei plaatsen de klinknagels los en stroomde het water naar binnen.

Het zou minder rampzalig zijn geweest als de Titanic frontaal op de ijsberg was gebotst. Dan zou alleen de voorkant zwaar beschadigd zijn geweest.
Er zaten 37 seconden tussen de melding van Frederick Fleet over de ijsberg en de botsing.


De scheur was net 60 centimeter te lang. Daardoor liep hij door tot het vijfde compartiment. Als de scheur alleen langs de vier eerste compartimenten had gelopen, zou het schip niet gezonken zijn.
Alleen de eerste vier compartimenten hadden namelijk hoge tussenschotten; de schotten in de volgende 12 compartimenten waren veel lager.

Bovendien was er geen dubbele scheepswand.

 

Het feit dat een van de marconisten van de Titanic veel te weinig aandacht aan de waarschuwingen van andere schepen over de aanwezigheid van ijsbergen en pakijs besteedde, speelde ook een rol.
Hij deed dat omdat hij de opdracht had privéberichten van passagiers naar het kuststation Cape Race op NewFoundland, 1300 km. verderop, te versturen. Daar had hij het erg druk mee.

Als hij de (zes) waarschuwingen op tijd had doorgegeven aan de kapitein (Smith), had die de noodzakelijke maatregelen kunnen nemen.

Het stoomschip Californian, dat (waarschijnlijk; de meningen daarover zijn verdeeld) op 10 mijl afstand lag, was vanwege het ijsgevaar door haar kapitein (Lord) stilgelegd.

 

Er wordt wel beweerd dat de directeur van de rederij (de White Star Line), Joseph Bruce Ismay, graag wilde bewijzen dat de Titanic de Atlantische Oceaan sneller dan andere luxe passagiersschepen kon overvaren.
Als het schip iets langzamer had gevaren, was de ijsberg waarschijnlijk op tijd ontdekt.


Ten slotte was het in de tijd van de ramp met de Titanic de gewoonte dat marconisten ’s nachts geen dienst deden als er maar één marconist op het schip was. De marconist van de Californian was net naar bed toen het noodsignaal van de Titanic binnenkwam.

De derde stuurman (Groves) vereerde de marconist vaak met een bezoek en kon wel aardig radioberichten  ontcijferen, maar wist niet hoe hij het toestel – met een slinger – moest activeren. Daardoor konden de berichten van de Titanic niet worden opgevangen.

 

Gezonde risicocultuur
Uit de ramp met de Titanic is wel gebleken hoe belangrijk het is om niet overmoedig te zijn en veiligheidseisen goed in het oog te houden, niet alleen in de scheepvaart.

Na de ramp werd er nieuwe regelgeving opgesteld in het Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (International Convention for the Safety of Life at Sea (SOLAS)).

Daarin staat onder andere dat er voldoende reddingsbootcapaciteit aan boord moet zijn voor alle opvarenden.

Het verdrag bevat ook specificaties voor de schotten tussen de waterdichte compartimenten. Een dubbele scheepswand is een vereiste geworden.

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 0 sterren
0 stemmen

 

Blog 129 – Woordenschattest

 

Lang niet iedereen in Nederland kent de betekenis van allerlei betrekkelijk gewone woorden.

Ik plaats hieronder een woordenschattest die ik overgenomen heb van https://www.taalwinkel.nl/woordenschattest-1/ .

Als je de test op de website maakt, kun je aan het eind kijken welk percentage van de antwoorden je goed had, maar ik plaats de goede antwoorden ook hieronder.

 
De gemiddelde score van degenen die de test op de website gemaakt hebben, is 72,53%.

 

 

Welke betekenis van het vetgedrukte woord is juist?

 

  1. Vraag

De cursus die je aanprijst, vind ik helemaal niet goed.

    • 1. adviseert
    • 2. geeft
    • 3. verkoopt

  1. Vraag

In het verkeer moet je goed kunnen anticiperen

    • 1. besluiten
    • 2. bewegen
    • 3. aanpassen aan de situatie

  1. Vraag

Zij liet haar vriendje volledig in het ongewisse.

    • 1. duister
    • 2. onzekerheid
    • 3. eenzaamheid

  1. Vraag

Het officieuze kampioenschap schaatsen werd vorig jaar gereden in Nederland.

    • 1. niet goed geregeld
    • 2. niet voor professionals
    • 3. niet officieel

  1. Vraag

De politici moesten alles tijdens het debat openbaren.

    • 1. verdedigen
    • 2. bekendmaken
    • 3. regelen

  1. Vraag

Moet je de aardappels voor dit gerecht frituren?

    • 1. bakken in hete olie
    • 2. opwarmen
    • 3. prepareren

  1. Vraag

Beide kinderen zijn bij het ongeluk overleden.

    • 1. hun eigen
    • 2. alle twee
    • 3. heel veel

  1. Vraag

De buurvrouw moppert altijd op haar kinderen.

    • 1. leuke verhalen vertellen
    • 2. klagen en lelijke dingen zeggen
    • 3. opdrachten geven

  1. Vraag

Is het billijk als we vragen of hij wil mee betalen aan dat project?

    • 1. vreemd
    • 2. redelijk
    • 3. normaal

  1. Vraag

Door de drukte ben ik het vergeten te doen.

    • 1. situatie met problemen
    • 2. situatie waarin je je kunt ontspannen
    • 3. situatie dat je veel moet doen

  1. Vraag

Pardon, ik wil er graag even langs.

    • 1. Kunt u mij helpen
    • 2. Een momentje alstublieft
    • 3. Neem me niet kwalijk

  1. Vraag

Zijn dilemma is trouwen of niet trouwen.

    • 1. moeilijke keus
    • 2. probleem
    • 3. voorstel

  1. Vraag

Nederland kan ook profiteren van ontwikkelingen in andere landen.

    • 1. zich ontwikkelen
    • 2. meedoen
    • 3. voordeel hebben

  1. Vraag

Als zij niet oppassen, riskeren ze een flinke boete.

    • 1. gevaar lopen
    • 2. krijgen van
    • 3. verzetten tegen

  1. Vraag

Gebruiken jongeren tegenwoordig meer cannabis dan vroeger?

    • 1. cocaine
    • 2. marihuana
    • 3. paddenstoelen

  1. Vraag

Wat een hilarische situatie!

    • 1. hysterische
    • 2. verdrietige
    • 3. grappige

  1. Vraag

Een auto is niet voor iedereen gemeengoed.

    • 1. wat iedereen heeft of kent
    • 2. wat iedereen nodig heeft
    • 3. wat iedereen wenst

  1. Vraag

Onze hamster is al bijna twee jaar oud.

    • 1. kleinkind
    • 2. klein knaagdier
    • 3. fitness-apparaat

  1. Vraag

Door het ontbreken van de interpunctie is de tekst bijna niet te lezen.

    • 1. hoofdlijnen
    • 2. gebruik van leestekens
    • 3. woorden die verbinden

  1. Vraag

Het water is erg troebel.

    • 1. niet lekker
    • 2. niet helder
    • 3. niet drinkbaar

  1. Vraag

Ik heb jullie veelvuldig gewaarschuwd, maar jullie wilden niet luisteren.

    • 1. vaak
    • 2. kort geleden
    • 3. duidelijk
  1. Vraag

Waarom heeft hij een kanarie voor zijn verjaardag gevraagd?

    • 1. bijzondere jas
    • 2. vogel die mooi kan zingen
    • 3. een plant die in de tropen groeit

  1. Vraag

Zij is een machtige vrouw.

    • 1. met veel geluk
    • 2. met veel invloed
    • 3. met veel talent

  1. Vraag

Het water in de rivier kolkte.

    • 1. stond heel hoog
    • 2. draaide heel snel
    • 3. was heel heet

  1. Vraag

Hij zit soms de hele dag naar vogels te kijken.

    • 1. mensen met regenpakken aan
    • 2. dieren met vleugels
    • 3. watermolens

  1. Vraag

Ik geloofde geen woord van zijn verweer.

    • 1. verhaal
    • 2. verdediging
    • 3. smoesje

  1. Vraag

Die larves zijn moeilijk te bestrijden.

    • 1. insecten in eerste levensfase
    • 2. agressieve darmbacterieën
    • 3. virusinfecties van de huid

  1. Vraag

De stunt van het nieuwe café was een groot succes.

    • 1. eenmalige aanbieding
    • 2. spectaculaire actie
    • 3. grote verbouwing

  1. Vraag

Vanavond gaan we bij James eten, als hij dat tenminste leuk vindt.

    • 1. althans
    • 2. natuurlijk
    • 3. eigenlijk

  1. Vraag

Dat projectgroepje heeft elke week wel een woordenwisseling.

    • 1. voorbereidend debat
    • 2. kritiek op elkaars tekst
    • 3. korte ruzie met woorden

 

 

De goede antwoorden:

1-1; 2-3; 3-2; 4-3; 5-2; 6-1; 7-2; 8-2, 9-2; 10-3; 11-3; 12-1; 13-3; 14-1; 15-2; 16-3; 17-1; 18-2; 19-2; 20-2; 21-2; 22-2; 23-2; 24-2; 25-2; 26-2; 27-1; 28-2; 29-1; 30-3

 

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 3 sterren
1 stem

 

Blog 130 – To do or not to do – Maria of Marta, that’s the question

 

Ik heb de laatste tijd weinig te doen. Dat is voor een groot deel mijn eigen keuze, omdat ik al een paar jaar geleden besloten heb geleidelijk met mijn werk op te houden.
Oninteressante vertaal- en tolkopdrachten heb ik al een tijd niet aangenomen.

De coronacrisis heeft deze vertraging in mijn tempo een stuk minder geleidelijk gemaakt. Voor een van mijn voornaamste opdrachtgevers moet het tolken tegenwoordig via Skype gedaan worden en daar heb ik geen zin in.

(Als ik jonger was geweest en niet toch al aan het minderen, had ik het natuurlijk wel gedaan – dat spreekt vanzelf).


En de ene dag per week oppassen op mijn kleindochter in Groningen zit er ook niet meer in door de – als gevolg van corona –  veranderde werkomstandigheden van mijn zoon en schoondochter.

 

Wat moet ik dan doen?
Maar wat moet ik dan doen? Ik lees al meer boeken dan ooit en kan dat echt niet de hele dag door. Ik leef liever mijn eigen leven dan me met fictieve personages bezig te houden.

En voor het schrijven van blogs heb ik niet altijd inspiratie.


Soms verveel ik me en als ik me dan niet zo goed voel denk ik: waarvoor leef ik eigenlijk?

 

Lange tijd hard gewerkt
Na mijn veertigste heb ik lange tijd hard gewerkt om mijn eigen nering op te bouwen als vertaalster en tolk (en daarvóór ook als notulist).
Ik realiseerde me dat de tijd ging dringen als ik nog wat wilde ‘bereiken’. Stelde mezelf doelen en werkte daarnaar toe.


Ik slaagde er na een tijd in genoeg te verdienen om goed van te kunnen leven, ook zonder het inkomen van (een) huisgenoot.


In die tijd raakte ik eraan gewend om altijd maar met mijn bedrijf bezig te zijn.

En nu voel ik me nu geregeld schuldig als ik niets te doen heb.

 

Je kunt zomaar doodvallen
Ik kan wel tegen mezelf zeggen dat ik weer doelen moet stellen, maar is het reëel jezelf doelen te stellen als je 71 bent?

Ik kan immers zomaar doodvallen?


Bovendien, als je een bepaalde leeftijd bereikt hebt, vraagt de maatschappij niet meer van je dat je je druk maakt.

Waarom moet ík me dan wel druk maken?

 

Maria en Marta
Ik moest aan Maria en Marta denken – twee zusters uit de Bijbel (Lukas 10: 38-42).
Ze nemen niet veel plaats in in de Bijbel, maar hun verhaal werd in de lessen Bijbelse Geschiedenis op de lagere school wel verteld.

 

In de tekst staat dat Jezus en zijn discipelen van stad naar stad en van dorp naar dorp trokken om het evangelie te verkondigen
en in een van de dorpen onderdak kregen bij de twee zusters.


Maria ging aan Jezus’ voeten zitten en luisterde naar wat hij te vertellen had.

Marta, de andere zuster, had het razend druk met bedienen en dergelijke en beklaagde zich er bij Jezus over dat Maria haar niet hielp.

Jezus’ reactie was – waarschijnlijk tot Marta’s teleurstelling – dat je je over te veel dingen bezorgd kunt maken en dat Maria de juiste keuze had gemaakt.

 

Zie voor een schilderij van Johannes Vermeer over dit onderwerp https://nl.wikipedia.org/wiki/Christus_in_het_huis_van_Martha_en_Maria_(Vermeer)

 

Verschil in karakter
Als kind was ik niet erg arbeidzaam. Een dromerig meisje was ik. Ik had meer het karakter van mijn vader dan van mijn moeder.

Mijn vader was vrij traag, bedachtzaam, nadenkend. Mijn moeder was altijd veel meer bezig met praktische dingen. Ze was vaak ongeduldig en gehaast. Ik voelde me onder druk gezet om hard te werken en praktischer te zijn.


Liever Maria
Het was dus geen wonder dat Jezus’ goedkeuring van het gedrag van Maria mij wel aanstond. Ik observeerde en droomde liever dan dat ik me druk maakte.

Toch werd ik later in het leven met de neus op de feiten gedrukt. Ik realiseerde me dat “wie niet werkt, ook niet zal eten” en dat ik doelen moest stellen en die nastreven.

 

Dat deed ik dus – zie het begin van dit blog – maar over ouder en oud worden dacht ik niet na.

 

Huisgenoot
En huisgenoot W.?

Die heeft geen enkele moeite met nietsdoen, althans, met weinig doen.

 

Ligt dat aan zijn niet-calvinistische opvoeding? Aan zijn karakter? Aan de voldoening over een studie en loopbaan die zonder grote schokken zijn verlopen?


Ik weet het echt niet. Wat ik wel weet is dat het voor mij een opluchting is. Ik zou niet iemand in huis moeten hebben die me voortdurend opjut. Dat doe ik zelf al genoeg.


Gelukkig stimuleert hij me wel. Daar bof ik mee.

Elsa Groenman-Warmelink
e.warmelink@gmail.com

06-281 284 69

beëdigd tolk-vertaalster Engels
vertaalster Duits-Nederlands

 

Wil je reageren? Dan is het handig om het nummer van het blog waarop je reageert in je bericht te vermelden.
Zie reactieformulier onderaan deze pagina. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rating: 5 sterren
2 stemmen

Reactie plaatsen

Reacties

Afra
een maand geleden

Ik ga er van uit dat ik minstens 100 wordt, heb dus nog 30 jaar te gaan om mooie dingen te maken, het geeft mijzelf lucht. Ik weet heus dat er een kink in kabel kan komen, maar waarom zou ik op die kink anticiperen en niet op de 100?

Elsa
een maand geleden

Is dit een reactie op blog 130, Afra?

Elsa
een maand geleden

Mooie dingen maken is altijd fijn. Of maaltijden, muziek, blogs, de tuin. Maar dat anticiperen op 100 jaar worden is bij mij toch een stuk minder geworden ...

Damaris van der Beek
een maand geleden

Mooie tekst Elsa, en op bepaalde punten zo herkenbaar! (Blog 130)

Elsa
een maand geleden

Dank je, Damaris!

Henk Kerkdijk
2 maanden geleden

Beste Elsa,
Veel van jouw blogs heb ik nu gelezen.
Ze zijn altijd de moeite waard.
Als neef herken ik invloeden van je opvoeding waar het een Warmelink-gen betreft:
weggooien is zonde.
Je geneert (!) je niet dat ook wereldkundig te maken.
Daarom een tip: snij het restant in stukjes, heerlijk uit het vuistje te consumeren.
Zorg wel dat de kersenpit reeds is gelanceerd.
De stukje op oud brood even in de koekenpan bakken geeft ook een lekker resultaat en je vangt twee vliegen in één klap.
Houd moed!

Elsa
2 maanden geleden

Ha Henk, Bedankt voor je reactie op blog 127 en je compliment! Nee, ik geneer me niet voor mijn zuinigheid. Eten niet zomaar weggooien is volgens mij een kwestie van logica.Bovendien is de wereld al vervuild genoeg ... . Heb je trouwens ook mijn blog 4 over duurzaamheid gelezen? Groetjes, Elsa

Elsa
3 maanden geleden

Dank voor je reactie, lieve Greet.

Greet
3 maanden geleden

Wat een prachtig, ontroerend gedicht Els!